Ziyosfera

Yunus Bikbov

Yunus Yulbarisovich Bikbov (boshqirdcha: Юныс Юлбарыҫ улы Бикбов, 1883 - 1942) - Boshqird milliy harakati rahbarlaridan biri, partiya va davlat arbobi, Boshqird hukumati raisi. Bir necha marta "boshqird millatchisi" sifatida qatagʻon qilingan.

Yunus Yulbarisovich Bikbov
boshq. Юныс Юлбарыҫ улы Бикбов
Tavalludi 1883
Orenburg
Vafoti 1942
Qarag`anda, Qozog`iston
Partiyasi 1909-yildan sotsial-demokrat (eser)

Biografiyasi

1883-yilda Orenburg viloyati , Orsk tumani, 2- Usergan volostining Abulyais qishlogʻida tugʻilgan (hozirgi Boshqirdistonning Zianchurin tumani).

Dastlabki taʼlimni Yunus qishlogʻi madrasasida olgan, keyin rus maktabida oʻqigan. Maktabdan soʻng Orenburg gimnaziyasiga oʻqishga kirdi va u yerda mahalliy sotsial-demokratik toʻgarak a'zosi, keyinroq Sotsialistik-inqilobiy partiya a'zosi boʻldi.

1909-yilda Qozon universitetining huquq fakulteti talabasi boʻldi. Partiyadagi faoliyati tufayli 1909-yildan boshlab rahbarlik qilgan.

1917-yildan u 2-Usergan volostida sudya sifatida ishlay boshladi va oʻsha yilning yozida Boshqirdiston avtonomiyasi uchun Boshqird milliy harakati safiga qoʻshildi.

1917-yil dekabr oyida III Butun Boshqirdlar Ta'sis Qurultoyida u parlamentdan oldingi - Kese-Qurultoy raisi va Boshqird hukumatining a'zosi etib saylandi[1].

1917-yil oxirida Orenburg saylov okrugidan (9-sonli roʻyxat) boshqird federalistlaridan Taʼsis majlisiga delegat etib saylandi[2].

1918-yilda Boshqird hukumatining raisi boʻldi.

1919-yilda, Bashrevkom tuzilgandan soʻng, u 1-Umumboshqird harbiy kongressida uning tarkibiga kiritildi.

Markaziy Sovet hokimiyati bilan shartnoma imzolaganidan soʻng, u Avtonom Boshqird Sovet Respublikasi Adliya xalq komissari etib saylandi.

1920-yil may oyida Butunrossiya Markaziy Ijroiya Qoʻmitasi va RSFSR Xalq Komissarlari Sovetining Avtonom Boshqird Sovet Respublikasining huquqlarini cheklash va Bitimlar moddalarini o`zgartirish toʻgʻrisidagi qaroridan soʻng Boshqird hukumati a'zolari jamoaviy iste'foga chiqishdi. U 2-Usergan volostidagi sudya vazifasiga qaytdi.

1930-yil 18-mayda BASSR uchlik sudining qarori bilan u 5 yilga ozodlikdan mahrum qilindi va Belomor-Boltiq kanali qurilishiga yuborildi. Qaytgandan so`ng Toshkentga k`ochib o`tdi, u yerda avval maktabda, keyin universitetda oʻqituvchi boʻlib ishladi. 1938-yilda soxta ayblovlar bilan u yana 8 yilga ozodlikdan mahrum qilindi. Jazo muddatini o`tash uchunQozogʻistonga yuborildi va u yerda 1942-yilda vafot etdi. 1962-yilga kelib uning nomi oqlandi.

Manbalar

  1. ↑ Энциклопедия Челябинска
  2. ↑ Протасов Л. Г.. Люди Учредительного собрания: портрет в интерьере эпохи. М., РОСПЭН, 2008.

Havolalar

"https://new.ziyosfera.uz/ziyo/Yunus_Bikbov" dan olindi