17-Ramazon masjidi sahifasining manbasini koʻrish

{{Masjid|Asl nomi={{Lang-ar|جامع ١٧ من رمضان|Jami' Sabata'sh Ramaḍān}}|Mamlakat=Iroq|Tasvir=جامع 17 رمضان في بغداد 6.jpg|Tasvir imzosi=Masjid gumbazi va minorasi|Koordinatalar={{coord|33.3147|44.4220|type:landmark_region:IQ|display=inline,title}}|Shahar=Bagʻdod|Holati=aktiv|Meʼmoriy uslub=Islom meʼmorchiligi|Asosiy sana=1959-yil|Umumiy maydoni={{convert|5000|m2}}|Gumbazlar soni=1|Minoralar soni=1}}
'''17-Ramazon masjidi''' ({{Lang-ar|جامع ١٧ من رمضان|Jami' Sabata'sh Ramaḍān}}) – [[Bagʻdod|Bagʻdodning]] al-Rusafa tumanidagi [[masjid]], sharqiy Karrada tumanida, al-Firdos maydoni roʻparasida, Ishtar mehmonxonasi oldida joylashgan. Masjid qurilishi Iroq qirollik davriga borib taqaladi va shaharning muhim maydonida joylashganligi uchun muhim tarixiy yodgorlik hisoblanadi<ref name=":0">[https://tableegh.imamali.net/index.php?id=1448 17th of Ramadan Mosque, 2017]{{Oʻlikhavola|date=may 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>.

== Tarixi ==
Poydevor toshi Iroq qiroli Gʻozi davrida qoʻyilgan, ammo 14-iyulda 1959-yil inqilobiga qadar ham tugatilmagan ish 14 yil davomida Abd Al-Karim Qosim tomonidan yakunlangan va dastlab unga „shahid masjidi“ nomi berilgan. Ammo 1963-yil 6-dekabrdagi ochilishidan soʻng ham bu yerga namoz oʻqish uchun tashrif buyurishmagan. Abd al-Salam Orif davrida inshoot Ramazon Baʼas inqilobi sharafiga „14-Ramazon masjidi“ deb qayta nomlangan.

Masjid ham koʻp nomlarga ega boʻlganligi haqidagi tarixga ega, masjid dastlab „al-Alaviyya masjidi“ deb nomlanishi kerak edi, ammo 14-iyul inqilobidan keyin u „Respublika masjidi“ deb nomlana boshlangan. Ammo Qosim tomonidan masjid ochilgach, „Shahidlar masjidi“ deb nom olgan. 1963-yil 6-dekabrda masjid nomi „14-Ramazon masjidi“ deb oʻzgartirilgan<ref name=":0"/>.

=== Keyingi voqealar ===
[[Fayl:SaddamStatue.jpg|left|thumb| Masjid Saddam Husayn haykalining mash’um tarzda agʻdarilishi fonida.]]
1959-yilda Abd al-Karim Qosim al-Firdos maydonidagi masjid oldidagi birinchi ''Nomaʼlum askar yodgorligi''ni ochildi. Bu yer Iroqqa tashrif buyuriladigan va u yerda gulchambarlar qoʻyadigan yuqori martabali siyosiy arboblar uchun ziyoratgoh boʻlinishi maʼlum qilindi. Bu oʻzgarishlar masjid nomiga taʼsir qilgan, maydon al-Firdos nomi bilan atala boshlangan. 1959-yilda esa yodgorlik buzib tashlangan. 1981-yilda haykal boshqa joyga qayta oʻrnatilgan va uning oʻrniga sobiq prezident [[Saddam Husayn]] haykali qoʻyilgan. AQShning Iroqqa bostirib kirishi paytida haykal olib tashlandi va [[Badr jangi]] xotirasiga masjid hozirgi nomiga oʻzgartirildi. Maydon, masjid bilan birga, bir davrning oxiri va yangi Iroqning boshlanishining ramzi hisoblanadi, ammo u bosqindan keyin sodir boʻladigan tartibsizliklarning ham ramziy belgisidir. Hozirgi kunda masjid faol faoliyat yuritmoqda, unda [[Ahl as-Sunna val-Jamoa|sunniy]] va [[Shialik|shia musulmonlari]] uchun [[juma namozi]] oʻqiladi.

== Tavsifi ==
[[Fayl:Une_mosquée_à_Bagdad.jpg|left|thumb| Al-Firdos maydonidagi masjid koʻrinishi 2003-yil.]]
Masjid muhim joy sanaladi hamda oʻzining goʻzal islomiy qurilishi va uslubi bilan ajralib turishi bilan birgalikda [[Bagʻdod|Bagʻdodning]] qadimiy shahar qismidagi diqqatga sazovor joylaridan biri hisoblanadi. Masjidning umumiy maydoni 5000 kvadrat metr boʻlib, masjidda 2500 dan ortiq namozxonni sigʻdira oladigan katta namozxona mavjud. Jumladan, ayollar uchun namozgoh, maʼmuriyat va ishchilar uchun xona va masjid atrofidagi bogʻ bor. Unda imom va voiz yashashi uchun qurilgan uy, diniy tadbirlar va motam kengashlari oʻtkaziladigan zal ham mavjud. Shuningdek, u yerda „Ahl al-Qur’on markazi“ nomi bilan atalgan [[Qurʼon|Qur’onni]] oʻrganuvchi va yodlashga yordam beradigan oʻqitish markazi ham faoliyat yuritadi<ref name=":0"/>.

Masjidda Iroqlik usta xattot Hoshem Muhammad al-Bagʻdodiy tomonidan ishlangan [[Qibla|qiblaga]] va masjid bogʻlariga qaragan xattotlik yozuvlari va rasmlar mavjud. Al-Bagʻdodiyning masjidga qoʻshgan hissasi uning ijodidagi eng buyuk asarlaridan biri sifatida etirof etiladi<ref>{{Veb manbasi |sarlavha=The genius of Arabic calligraphy, Hashim Muhammad al-Baghdadi, 2014 |url=https://almadasupplements.com/view.php?cat=11399 |qaralgan sana=2023-11-13 |arxivsana=2023-10-22 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20231022103304/https://www.almadasupplements.com//view.php?cat=11399 }}</ref>.

== Galereya ==
<gallery class="center" widths="150" heights="150" caption="Masjidning asosiy elementlari">
Fayl:زخارف الجدران في مصلى جامع 17 رمضان 4.jpg|Masjid ibodatxonasidagi devor va shift bezaklari.
Fayl:زخارف القبة في جامع 17 رمضان.jpg|Gumbazning ichki koʻrinishi.
Fayl:زخارف الجدران والسقف في جامع 17 رمضان.jpg|Masjidning ichki devorlari
Fayl:النوافذ والابواب في جامع 17 رمضان.jpg|Masjiddagi bezakli yogʻoch eshik.
Fayl:جامع 17 رمضان في بغداد 4.jpg|Masjid fasadi
</gallery>
== Yana qarang ==
{{Stack|{{portal|Iroq|Islom}}}}
* [[Iroqda islom]]
* [[Iroqdagi masjidlar roʻyxati|Iroqdagi masjidlar roʻyxati]]
* [[Bagʻdoddagi masjidlar roʻyxati|Bagʻdoddagi masjidlar roʻyxati]]
* [[Al-Saʼdun koʻchasi]]


== Manbalar ==
{{manbalar}}
[[Turkum:Bagʻdoddagi masjidlar]]
[[Turkum:Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda]]
[[Turkum:Iroq arxitekturasi]]
[[Turkum:20-asr masjidlari]]
[[Turkum:Gumbazli masjidlar]]
[[Turkum:Iroqdagi gumbazli masjidlar]]