Алфред Домет (инглизча: Алфред Дометт, 1811-йил 20-май — 1887-йил 2-ноябр) - Янги Зеландия бош вазири, поэт .

Ёшлиги

Алфред Домет 1811-йил 20-майда Суррейда (Буюк Британия) кема эгаси Натаниэл Домет ва унинг рафиқаси Элизабет Кöрлинг оиласида туғилган. У Стоквеллда, сўнгра 1829-йилдан 1832-йилгача Кембриж коллежларидан бирида таҳсил олган (гарчи у ерда илмий даражани олмаган бўлса ҳам). 1829-1832-йилларда АҚСҲ, Канада ва Ғарбий Ҳиндистон бўйлаб гастролларда бўлди. У адабиётга қизиққан ва ҳатто бир нечта ше'рларини Буюк Британияда нашр этган (биринчи тўплами 1833-йилда, иккинчиси 1839-йилда нашр этилган). 1842-йилнинг май ойида Дометт Янги Зеландиянинг Нелсон провинсиясидан эр участкасини сотиб олди ва у ерга 1842 -йил августида кўчиб ўтди.

Сиёсий фаолият

Деҳқончиликдаги муваффақияциз уринишларидан сўнг Дометт журналист бўлди ва вақтини жамоатчилик билан алоқаларга бағишлади [1] . Шундай қилиб, 1843 йил июн ойида Маори Вайрау дарёсида европаликлар билан тўқнаш келганидан сўнг, у Девид Монро билан бирга Оклендга юборилган Нелсон делегациясига тайинланди ва 1843-йилда Дометт Нелсон Эхаминер газетасининг муҳаррири бўлди, унда у тез-тез танқид қилди. Губернатор Роберт Фицрой ва бутун мустамлака ҳукумати [2][3] . 1846 йилда губернатор Жорж Грей номзоди билан Дометт Янги Зеландия Қонунчилик Кенгашида ўрин олди ва 1848 йилда Янги Мунстер провинсиясининг мустамлакачи котиби этиб тайинланди, у 1853 йилгача бу лавозимда қолди. Дометт ўз фаолияти давомида та'лим масаласига алоҳида э'тибор қаратди, масалан, у 1847 йилги Губернатор Грейнинг та'лим тўғрисидаги фармонини бажаришдан бош тортди, бу эса бир диндаги ўқувчилари бўлган мактаблар учун қўшимча маблағ ажратди. Дометт олти ёшдан ўн ёшгача бўлган, ҳеч қандай диний та'лимсиз мажбурий та'лимни ёқлади [1] . 1855 йилда у Нелсон тумани парламент а'зоси этиб сайланди, 1856-йилда эса тож ерлари бўйича комиссар этиб тайинланди [3] .

1862-йилда Бош вазир Уилям Фокс ишончсизлик вотумини олгандан сўнг, Домет ўша йилнинг 6 августида Янги Зеландиянинг янги Бош вазири бўлди. Унинг Вазирлар Маҳкамаси Янги Зеландиянинг туб аҳолисининг ишлари, шунингдек, Европадаги уруш партияларининг харажатлари Британия ҳукумати зиммасида эканлиги ҳақидаги фикрни қўллаб-қувватлади[3]. Бош вазирлик даврида Дометт шунингдек, 20 000 иммигрантни Янги Зеландияга жойлаштиришни ўз ичига олган аҳоли пунктлари ва ўзини ўзи ҳимоя қилиш дастурини илгари сурди. Бундан ташқари, у маори учун ер судларини ташкил этиш ташаббуси билан чиқди [1]. 1863 -йил 30-октябрда Дометт исте'фога чиқди ва бош вазирликни Фредерик Уитакерга топширди.


1863-йилда у табиий ресурслар бўйича котиб, кейин эса эр реэстри хизмати бошлиғи этиб тайинланди ва 1871-йилда бу лавозимларни тарк этди. 1866-йилда Дометт яна қонун чиқарувчи кенгаш а'зоси бўлиб, 1874-йилгача бу лавозимни эгаллади [2] .

1871-йилда Дометт Англияга қайтиб келди ва у ерда умрининг қолган қисмини ўтказди ва ўзининг бир қанча адабий асарларини, масалан, " Ранолф ва Амохия" (1872) романтик достонини нашр этди[3]. 1880-йилда у Сент-Майкл ва Сент-Жорж орденининг ҳамроҳи бўлди. 1887-йил 2-ноябрда Лондонда вафот этди.

Манбалар

  1. ↑ 1,0 1,1 1,2 „Дометт, Алфред“ (эн). Те Ара - тҳе Энcйcлопедиа оф Неw Зеаланд. 2012-йил 22-апрелда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2010-йил 9-апрел.
  2. ↑ 2,0 2,1 „Дометт, Алфред 1811 - 1887“ (эн). Диcтионарй оф Неw Зеаланд Биограпҳй. 2012-йил 22-апрелда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2010-йил 9-апрел.
  3. ↑ 3,0 3,1 3,2 3,3 „Алфред Дометт“ (эн). Энcйcлопæдиа Британниcа Онлине. 2012-йил 22-апрелда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2010-йил 9-апрел.