Azar Andami sahifasining manbasini koʻrish

{{Olim bilgiqutisi|name=Azar Andami|birth_date={{birth date|1926|12|8}}|birth_place=[[Rasht]], [[Iran]]|death_date={{death date and age |1984|8|19|1926|12|8}}|death_place=[[Tehron]], Eron|citizenship=|nationality=[[Iranian peoples|Iranian]]|field=[[Mikrobiologiya]]|work_institutions=[[Pasteur Institute of Iran]]|alma_mater=[[University of Tehran]]|doctoral_advisor=|doctoral_students=|known_for=Birinchi [[El Tor]] vaksinasi|awards=|tasvir=|Turmush oʻrtogʻi=Mansour Khalatbari}}


'''Azar Andami'''(1926-yil 8-dekabr — 1984-yil 19-avgust)[[Eroniy xalqlar|eronlik]] [[shifokor]] va bakteriolog boʻlib, vaboga qarshi vaksina ishlab chiqqanligi bilan mashhur.

== Hayoti va faoliyati ==
1926-yilda [[Eron|Eronning]] [[Resht|Rasht]] shahrida tug‘ilgan. Mehnat faoliyatini Madaniyat vazirligida o‘qituvchilikdan boshlagan.

Azar Andami 1926-yilda Rashtning [[Resht|Sagʻrisazan]] mahallasida tugʻilgan. U oilasida toʻrtinchi farzand va yolgʻiz qiz boʻlgan. Boshlang‘ich maktabni Rasht ayollar boshlang‘ich maktabida bir tugatgan. Otasi Anzar Rasht shahridagi Foro‘g‘ o‘rta maktabida umumtaʼlim maktabining to‘qqizinchi kursini tamomlagach, Rasht tayyorlov universitetiga o‘qishga yuborgan. Anzar 1946-yilda Daneshsarani tamomlagan. 1947-yilda Madaniyat vazirligiga ishga qabul qilingan. 1951-yilda u ishlash bilan birgalikda turli imtihonlar bilan tabiatshunoslik diplomini olgan. 1953-yilda [[Tehron universiteti|Tehron universitetining]] universitetning tibbiyot yoʻnalishi boʻyicha kirish imtihonida qatnashgan va tibbiyot fanlari doktori darajasini oldi . Dastlab u [[Ginekologiya|ginekologiyaga]] oʻqigan. U [[Tehron|Tehrondagi]] Paster institutida oʻqigan keyin esa bakteriologiyani o‘rganish uchun [[Parij|Parijga]] ko‘chib o‘tgan.

Doktor Azar Andami bir nechta ilmiy maqolalarni nashr etgan va birinchi navbatda ifloslangan suvni ichish natijasida yuzaga keluvchi vaboga qarshi emlashni ixtiro qilgan<ref>{{Veb manbasi|url=http://giltab.com/488/%25D8%25A2%25D8%25B0%25D8%25B1-%25D8%25A7%25D9%2586%25D8%25AF%25D8%25A7%25D9%2585%25DB%258C/|sarlavha=آذر اندامی - سایت خبری گیلتاب|sana=2000-01-01|ish=سایت خبری گیلتاب|til=fa-IR|kirish sanasi=2016-03-02|arxivsana=2015-10-20|arxivurl=https://web.archive.org/web/20151020053508/http://giltab.com/488/%D8%A2%D8%B0%D8%B1-%D8%A7%D9%86%D8%AF%D8%A7%D9%85%DB%8C/}}</ref>.

== EL Tor vaksinasini ishlab chiqish ==
1934-yildan 1967-yilgacha [[Vabo|vaboga]] oʻxshash kasallik (El Tor) Eron va boshqa koʻplab mamlakatlarda tarqalgan. El Tor — vabo bakteriyasi keltirib chiqaradigan oʻtkir diareya kasalligi. Kasallikning belgilari odamlarning ingichka ichaklarida mikroblar tomonidan ishlab chiqarilgan toksin sababli kelib chiqadi. Shuning uchun mikroblar inson najasi orqali atrof-muhitga tarqalib, suv va oziq-ovqat mahsulotlarini ifloslantiradi. Bunday sharoitda yagona yoʻl vaboga qarshi vaksinani kasallikka chalinishdan oldin inʼektsiya qilish edi va oʻsha paytda Erondagi yagona vaksina tayyorlash markazi Erondagi Paster instituti boʻlib, u yerda mikrobiologiya laboratoriyasi uchun barcha qulayliklar yaratilgan edi.

== Oʻlim va meros ==
U 1984-yil 28-avgustda 58 yoshida Tehronda vafot etgan. [[Venera (sayyora)|Venera]] sayyorasidagi „Andami“ deb nomlangan krater [[Xalqaro astronomiya ittifoqi|Xalqaro Astronomiya Ittifoqi]] tomonidan uning sharafiga nomlangan<ref name="Kayhan2015">{{Yangiliklar manbasi |date=18 August 2015 |title=This Day in History |work=Kayhan International |agency=Kayhan |url=http://kayhan.ir/en/news/17317/this-day-in-history |access-date=23 January 2019 |archive-date=2019-01-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190123223446/http://kayhan.ir/en/news/17317/this-day-in-history |url-status=dead }}</ref>.

== Manbalar ==

* Noushin Ahmadi Xurosoniy, [https://web.archive.org/web/20160305135142/https://fr.scribd.com/doc/70240177/Untitled Eron ayollar tengligi taqvimi] .
* [[:fa:آذر اندامی|fa:ẖdẖr ạndạmy̰]]
{{manbalar}}
{{DEFAULTSORT:Andami, Azar}}
[[Turkum:1984-yilda vafot etganlar]]
[[Turkum:1926-yilda tugʻilganlar]]