Bitim

Битим — 1) ҳуқуқда шартнома, контракт, халқаро шартнома, конвенсия тушунчаларининг синоними. 2) Ўзбекистон Республикасининг ФК бўйича фуқаролар ва юридик шахсларнинг фуқаролик ҳуқуқ ва бурчларини белгилаш, ўзгартириш ёки бекор қилишга қаратилган ҳаракати. Битим бир тарафлама, икки тарафлама ёки кўп тарафлама бўлиши мумкин (қаранг Шартномалар). Битим тузиш учун қонун ҳужжатларига ёки тарафларнинг келишувига мувофиқ бир тарафнинг хоҳиши зарур ва етарли булса, бундай битим бир тарафлама битим ҳисобланади. Битимлар оғзаки ёки ёзма (оддий ёки нотариал тасдиқланган) шаклда тузилади. Ер участкалари ва бошқа кўчмас молмулк билан боғлиқ Битимлар (бошқа шахсга бериш, ипотека, узоқ муддатли ижара, меросни қабул қилиб олиш ва бошқалар) давлат рўйхатидан ўтказилиши керак. Қонун талабларига мувофиқ келмайдиган, шунингдек ҳуқуқтартибот ёки ахлоқ асосларига атайин қарши мақсадда тузилган битим; 14 ёшга тўлмаган шахслар; руҳий касаллиги ва ақли заифлиги сабабли муомалага лаёқациз деб топилган фуқаро томонидан тузилган Битим; қалбаки ва кўзбўямачилик учун тузилган Битим ўз-ўзидан ҳақиқий эмас. 14 ёшдан 18 ёшгачабўлган вояга етмаган шахслар; муомала лаёқати чекланган фуқаролар; ҳаракатларининг аҳамиятини тушуна олмайдиган ёки бошқара олмайдиган фуқаролар томонидан; шунингдек янглишиш таъсирида тузилган битим; алдаш, зўрлик, қўрқитиш, бир тараф вакилининг 2-тараф билан ёмон ниятда келишиши ёки огир ҳолатлар юз бериши таъсирида тузилган битим; юридик шахс ҳуқуқий лаёқатидан ташқарига чиқадиган битим суд томонидан ҳақиқий эмас, деб топилиши мумкин

Адабиётлар

• ЎзМЕ. Биринчи жилд. Тошкент, 2000-йил