Brest

Брест (беларусча: Брэст; 1921-йилгача Брест-Литовск, 1939-йилгача Брест-Луг) — Беларус шаҳар. Брест вилоятининг маъмурий маркази. Мухавес дарёси Ғарбий Буг дарёсига қуйилиш ерида. Даре порти ва темир йўл тугуни. Аҳолиси 344 минг киши (2024).

Брест беларусча: Брэст
Байроқ Герб
Мамлакат	Беларус
Вилоят	Брест вилояти
Асос солинган	1017
Илк эслатилиши	1017
Аввалги номлари	Брест-Литовск
Майдон	14,612 км2 (5,642 кв ми)
Расмий тил(лар)и	беларус тили ва рус тили
Аҳолиси  (2023)	342 461
Зичлиги	2343.7 киши/км2
Вақт минтақаси	УТC+3
Телефон коди	+375 162
Почта индекс(лар)и	224000
Автомобил коди	1

Дастлаб 1017-йилги солномаларда Бересте номи билан тилга олинган. 11 асрда Туров князлиги қўл остида бўлган. 1044-йилда Киев князлиги босиб олган ва ХИИ аср ўрталаридан Волинск князлигига тобе бўлган. 1319-йилда Литва князлиги босиб олган. Люблин унияси бўйича Брест 1569-йил Реч Посполита таркибига кирган. 1596-йил Брестда Брест унияси эълон килинди. 1795-йилда Брестни Россия босиб олди. ХИХ асрнинг 30- йилларидан бошлаб Брест қалъа билан мустаҳкамланди. ХХ аср бошларида Брест Россия империясининг ғарбий чегарасидаги энг мустаҳкам қалъага айланди. 1918-йил Брестда Россия билан Германия ўртасида Брест сулҳи тузилди. 1919-йил дан Брест Полша, 1939-йилдан Беларус таркибида. Уруш йилларида (1941—45) Брестда шиддатли жанглар бўлган. Брест 1944-йилдан кейин қайта тикланди ва замонавий бинолар қурилиши ҳисобига кенгайди.

Брест— йирик саноат ва маданият маркази. Машинасозлик, енгил, озиқ-овқат саноати корхоналари ишлаб турибди. Уйрўзғор кимёси маҳсулотлари, қурилиш материаллари, мебел ишлаб чиқарилади. 2 олий ўқув юрти, 2 театр, ўлкашунослик музейи ва Брест қалъаси мудофааси музейи бор.

Адабиётлар

• ЎзМЕ. Биринчи жилд. Тошкент, 2000-йил