Делта — дарёнинг денгиз ёки кўлга қуйилиш жойида сувда оқиб келган жинслардан ҳосил бўлган текислик. Делта номи юнон алфавитидаги Д (делта) нинг бош ҳарфидан олинган. Нил дарёсининг учбурчак делтаси шаклан ана шу ҳарфга ўхшаш бўлганидан қадимда шундай ном олган. Делтада дарё суви пан-жа шаклида кўпдан-кўп тармокларга бўлиниб оқади. Вақт ўтиши билан делта кенгайиб, денгиз ичкарисига кириб бораверади. Дарё оқизиғи кўп ва йирик бўлса ёки денгиз, кўл суви сатҳи пасайиб бораётган ёки саёз бўлса, делтанинг шаклланиши тезлашади. Йилига бир неча метрдан бир неча юз метргача кенгайиб боради. Делтанинг шакли ва майдони турлича: Амазонка делтаси — 100 минг км², Амударё делтаси — 19 минг км², Волга делтаси — 19 минг км². делта тупроғи унумдор.

Адабиёт

  • ЎзМЕ. Биринчи жилделта Тошкент, 2000-йил