Dick Button
Ричард („Дик“) Тоттен Буттон (талаффузи Ричард Дик Тоттен Баттон, 18-июл 1929-йил) — собиқ америкалик фигурали учувчи, фигурали учиш бўйича икки карра Олимпия чемпиони, беш карра жаҳон чемпиони ва телевизион шарҳловчи.
Биографияси
Болалик ва ёшлиги
| Диcк Буттон | |
|---|---|
| Шахсий маълумотлари | |
| Тўлиқ исми | Ричард Тоттен,,Диcк" Буттон |
| Давлат | АҚШ |
| Таваллуди | Энглвуд, Ню-Жерси, АҚШ |
| Мураббийи | Густав Ласси |
Диcк Буттон Ню-Жерси штатининг Энглевуд шаҳрида туғилиб ўсган. У конкида учишни эрта бошлаган, лекин 12 ёшига қадар, отаси Дикнинг ҳеч қачон яхши конкида учувчиси бўлолмаслигни эшитиб, машғулотларга жиддий қарамаган[1]. Кўп ўтмай, Буттоннинг отаси уни Ню-Ёрк шаҳрига юборди, у ерда Буттон муз рақслари бўйича мураббий Жои Керролл билан машғулотларни бошлади. Ёз давомида у Лейк-Пласидда Керролл билан бирга машғулот ўтказди ва кейин унинг маслаҳати билан мураббий Густав Лассининг қўлига кўчиб ўтди. Бу мураббий билан Буттон фаолиятининг охиригача қолди.
Карерасининг бошланиши
16 ёшида у АҚШ чемпионатида ғолиб чиқди, барча ҳакамлар унга бир овоздан биринчи ўринни беришди[1]. Шундай қилиб, Буттон 1947-йилда Стокголмда бўлиб ўтган жаҳон чемпионатида қатнашиш ҳуқуқини қўлга киритди ва у ерда Ҳанс Гершвилердан кейин иккинчи ўринни эгаллади[1]. Гершвилер мажбурий кўрсаткичлар бўйича биринчи бўлди ва Буттон эркин конкида ғалаба қозонди, аммо якунда иккинчи ўринни эгаллади. Бу Буттон фаолиятидаги сўнгги марта Жаҳон чемпионатида биринчи ўриндан пастроқ ўринни эгаллаши бўлди. Жаҳон чемпионатида Буттон Улрич Салчоw билан дўстлашди, у Буттоннинг мағлубиятидан тушкунликк тушган эди ва конкида учувчини қўллаб-қувватлаш учун унга биринчи кубогини совға қилди (Салчоw 1901-йилда ўзининг биринчи жаҳон чемпионатида ғолибликни қўлга киритган эди). Кейинчалик Буттон кубокни америкалик Жон Миша Петкевичга топширди[2].
1948-йилги Европа чемпионатида Буттон яна Гершвиллер билан рақобатлашди ва бу сафар ғалаба қозонди. Кейинги йили америкаликларга Европа чемпионатида қатнашиш тақиқланди, шу тариқа Буттон Европа чемпионатида ғолиб чиққан ягона АҚШ фуқаросига айланди[1].
Ҳаваскор карераси
1948-йилги Қишки Олимпия ўйинларида Буттон мажбурий кўрсаткичларда Гершwилердан 29,6 балл олдинга ўтиб, бештадан тўрттасида ғалаба қозонди[1]. Машғулотларда у ҳар сафар иккилик акселга сакрашга ҳаракат қилди, лекин доимо буни хато билан бажарди. Эркин дастурдан бир кун олдин, Буттон биринчи марта бу сакрашни амалга оширишга муваффақ бўлди ва у имкониятдан фойдаланишга ва уни ўз дастурига киритишга қарор қилди. Буттон ўз режасини амалга оширишга муваффақ бўлди ва шу тариқа у мусобақада иккилик акселни кўрсатган биринчи спортчи бўлди. Эркин ва мажбурий кўрсаткичлар бўйича натижалари биринчи ўринни эгаллашга имкон берди. Ўн тўққиз ёшли Буттон тарихдаги энг ёш Олимпия чемпионига айланди. Охирги марта у Гершвиллер билан ўша йили жаҳон чемпионатида иштирок этган ва яна ғалаба қозонган эди. АҚШ чемпионати ҳам Буттоннинг олтин медали билан якунланди. 1949-йилда у ҳайратомуз спорт ютуқлари учун Американинг Салливан мукофотига сазовор бўлди. 1947-йилнинг кузида Буттон Елда ўқишни бошламоқчи эди, аммо Олимпиадага тайёргарлик кўриш учун танаффус қилишга мажбур бўлди[1]. Университет маъмурияти дастлаб спорт карераси таълимга халақит бермаслигига ишонтирилган бўлса-да, кейинчалик Буттонга агар Ел университетига ўқишга кирмоқчи бўлса, фигурали учишни тўхтатиши кераклигини айтишди. Дўстларининг маслаҳати билан у ҳужжатларини топширди ва Гарвард университетига ўқишга кирди ва уни 1952-йилда тугатди (юриспруденсия йўналиши бўйича)[3].
Фаолиятининг қолган қисмида Буттон иштирок этган ҳар бир мусобақада ғолиб чиқди. Ундан ҳар йили рекордлар кутиларди. 1949-йилда у икки ҳалқали-икки ҳалқали, 1950-йилда икки ҳалқали риттбергер-иккилик риттбергер, 1951-йилда икки ҳалқали акесл-иккилик ҳалқали риттбергерми амалга оширди. 1952-йилги Қишки Олимпия ўйинлари учун Буттон ва унинг мураббийи уч ҳатлаб сакрашга тайёргарлик кўраётган эди, бу сакрашни Буттон биринчи марта Венадаги Европа чемпионатидаги[1] кўргазмали чиқишларда муваффақиятли тарзда намойиш этди. Олимпиадада у эркин дастурда уч ҳатлаб сакрашни амалга оширди — бу фигурали учиш тарихидаги биринчи уч ҳатлаб сакраш эди, кейин эса Жаҳон чемпионатида уни такрорлади[4].
Ютуқлар
- У биринчи бўлиб иккилик акселни[5] бажарган.
- У биринчи бўлиб учлик риттбергер[5] ни ижро этган.
- Эркаклардан биринчи бўлиб либелни амалга оширган.
- Европа чемпионатида ғолиб чиққан ягона америкалик[1].
- Жаҳон кубогини ютган биринчи америкалик.
- Олимпиадада медал қўлга киритган биринчи америкалик.
- Олимпиада ғолиби бўлган энг ёш якка конкида учувчи[5].
Эришган натижалари
| Мусобақа | 1944-йил | 1945-йил | 1946-йил | 1947-йил | 1948-йил | 1949-йил | 1950 | 1951-йил | 1952-йил |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Қишки Олимпия ўйинлари | 1 | битта | |||||||
| Жаҳон чемпионатлари | 2 | 1 | 1 | 1 | 1 | битта | |||
| Европа чемпионати | 1 | ||||||||
| Шимолий Америка чемпионати | 1 | 1 | 1 | ||||||
| АҚШ чемпионати | 1Н. | 1Ж. | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 | битта |
- Н = янгилар орасида; Ж = Ёшлар мусобақаси
Манбалар
- ↑ 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 1,6 1,7 Буттон, Диcк.. Диcк Буттон Он Скатес. Энглеwоод Cлиффс, Н.Ж.: Прентиcе-Ҳалл, 1955 — 40−41-бет.
- ↑ Петкевич, Жоҳн Миша.. Фигуре Скатинг: Чампионшип Течниқуэс. Спорц Иллустратед, 1989. ИСБН 1568000707.
- ↑ „АБC СПОРТС CОММЕНТАТОР: Диcк Буттон“. 2006-йил 24-мартда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2007-йил 6-сентябр.
- ↑ Абсалямова И. В. „Введение“, . Столетняя история чемпионатов мира по фигурному катанию на коньках (одиночное катание): Учеб. пособие для студентов акад. и ин-ов физ. культ. М.: ФОН, 1997. ИСБН 5-89022-046-2.
- ↑ 5,0 5,1 5,2 „Унитед Статес Олймпиc Cоммиттеэ — Буттон, Ричард Т. (Диcк)“. 2007-йил 14-июлда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 6-сентабр 2007-йил.