Ziyosfera

FIDE

Фиде (ФИДЕ; франсузча: Федератион интернатионале дес Эшеcс) — халқаро шахмат федерацияси. 1924-йил Парижда тузилган. 149 мамлакатни бирлаштиради (1995). ФИДЕга Ўзбекистон — 1992-йилдан бошлаб аъзо ҳисобланади. Шиори — "ҳаммамиз бир оиламиз" (лотинча: Генс уна сумус). Бир қанча йирик халқаро мусобақани, шу жумладан, эркаклар (1927-йилдан) ва аёллар (1957-йилдан) шахмат олимпиадалари, шахсий (1886-йилдан эркаклар ўртасида, 1927-йилдан аёллар ўртасида) жаҳон чемпионатлари ва жамоалар ўртасида, (1985-йилдан эркаклар жамоалари ўртасида, 4 йилда бир марта) биринчилик, шунингдек, сиртқи шахмат (1947-йилдан) ва тезкор шахмат (1988-йилдан), кўзи ожизлар (1966-йилдан) ва компютерлар (1974-йилдан) ўртасида жаҳон чемпионатлари, композиция тузувчилар ўртасида (1956-йилдан) танловлар уюштиради.

ФИДЕ президентлари [1]


Шахмат олимпиадалари (очиқ) [2]

# Йил Шаҳар Олтин медал Кумуш медал Бронза медали
И 1927 Лондон Angliya bayrogʻi Англия Vengriya bayrogʻi Венгрия 40 Daniya bayrogʻi Дания 38½ Buyuk Britaniya bayrogʻi Буюк Британия 36½
ИИ 1928 Гаага Niderlandlar bayrogʻi Нидерландия Vengriya bayrogʻi Венгрия 44 AQSH bayrogʻi АҚСҲ 39½ Polsha bayrogʻi Полша 37
ИИИ 1930 Гамбург Olmoniya bayrogʻi Германия Polsha bayrogʻi Полша 48½ Vengriya bayrogʻi Венгрия 47 Olmoniya bayrogʻi Германия 44½
ИВ 1931 Прага Chexiya bayrogʻi Чехия AQSH bayrogʻi АҚСҲ 48 Polsha bayrogʻi Полша 47  Чехословакия 46½
В 1933 ФолкстонеAngliya bayrogʻi Англия AQSH bayrogʻi АҚСҲ 39  Чехословакия 37½ Shvetsiya bayrogʻi Швеция 34
ВИ 1935 ВаршаваPolsha bayrogʻi Полша AQSH bayrogʻi АҚСҲ 54 Shvetsiya bayrogʻi Швеция 52½ Polsha bayrogʻi Полша 52
ВИИ 1937 СтокголмShvetsiya bayrogʻi Швеция AQSH bayrogʻi АҚСҲ 54½ Vengriya bayrogʻi Венгрия 48½ Polsha bayrogʻi Полша 47
ВИИИ 1939 Буэнос-АйресArgentina bayrogʻi Аргентина Olmoniya bayrogʻi Германия 36 Polsha bayrogʻi Полша 35½ Estoniya bayrogʻi Эстония 33½
ИХ 1950 ДубровникYugoslaviya bayrogʻi (1945-1991) Югославия Yugoslaviya bayrogʻi (1945-1991) Югославия 45½ Argentina bayrogʻi Аргентина 43½ Olmoniya bayrogʻi Германия 40½
Х 1952 ХелсинкиFinlandiya bayrogʻi Финландия Совет Иттифоқи 21 Argentina bayrogʻi Аргентина 19½ Yugoslaviya bayrogʻi (1945-1991) Югославия 19
ХИ 1954 АмстердамNiderlandlar bayrogʻi Нидерландия Совет Иттифоқи 34 Argentina bayrogʻi Аргентина 27 Yugoslaviya bayrogʻi (1945-1991) Югославия 26½
ХИИ 1956 МоскваRossiya bayrogʻi Россия Совет Иттифоқи 31 Yugoslaviya bayrogʻi (1945-1991) Югославия 26½ Vengriya bayrogʻi Венгрия 26½
ХИИИ 1958 МюнхенOlmoniya bayrogʻi Германия Совет Иттифоқи 34½ Yugoslaviya bayrogʻi (1945-1991) Югославия 29 Argentina bayrogʻi Аргентина 25½
ХИВ 1960 ЛейпцигOlmoniya bayrogʻi Германия Совет Иттифоқи 34 AQSH bayrogʻi АҚСҲ 29 Yugoslaviya bayrogʻi (1945-1991) Югославия 27
ХВ 1962 ВарнаBolgariya bayrogʻi Болгария Совет Иттифоқи 31½ Yugoslaviya bayrogʻi (1945-1991) Югославия 28 Argentina bayrogʻi Аргентина 26
ХВИ 1964 Тел-Авив Isroil bayrogʻi Исроил Совет Иттифоқи 36½ Yugoslaviya bayrogʻi (1945-1991) Югославия 32 Olmoniya bayrogʻi Германия 30½
ХВИИ 1966 ГаванаKuba bayrogʻi Куба Совет Иттифоқи 39½ AQSH bayrogʻi АҚСҲ 34½ Vengriya bayrogʻi Венгрия 33½
ХВИИИ 1968 ЛуганоShveytsariya bayrogʻi Швейсария Совет Иттифоқи 39½ Yugoslaviya bayrogʻi (1945-1991) Югославия 31 Bolgariya bayrogʻi Болгария 30
ХИХ 1970 СигенOlmoniya bayrogʻi Германия Совет Иттифоқи 27½ Vengriya bayrogʻi Венгрия 26½ Yugoslaviya bayrogʻi (1945-1991) Югославия 26
ХХ 1972 СкопеYugoslaviya bayrogʻi (1945-1991) Югославия Совет Иттифоқи 42 Vengriya bayrogʻi Венгрия 40½ Yugoslaviya bayrogʻi (1945-1991) Югославия 38
ХХИ 1974 НитзаFransiya bayrogʻi Франсия Совет Иттифоқи 46 Yugoslaviya bayrogʻi (1945-1991) Югославия 37½ AQSH bayrogʻi АҚСҲ 36½
ХХИИ 1976 ҲайфаIsroil bayrogʻi Исроил AQSH bayrogʻi АҚСҲ 37 Niderlandlar bayrogʻi Нидерландия 36½ Angliya bayrogʻi Англия 35½
ХХИИИ 1978 Буэнос-АйресArgentina bayrogʻi Аргентина Vengriya bayrogʻi Венгрия 37 Совет Иттифоқи 36 AQSH bayrogʻi АҚСҲ 35
ХХИВ 1980 ВаллеттаMalta bayrogʻi Малта Совет Иттифоқи 39 Vengriya bayrogʻi Венгрия 39 Yugoslaviya bayrogʻi (1945-1991) Югославия 35
ХХВ 1982 ЛюсернShveytsariya bayrogʻi Швейсария Совет Иттифоқи 42½  Чехословакия 35½ AQSH bayrogʻi АҚСҲ 35½
ХХВИ 1984 СалоникиYunoniston bayrogʻi Греция Совет Иттифоқи 41 Angliya bayrogʻi Англия 37 AQSH bayrogʻi АҚСҲ 35
ХХВИИ 1986 ДубайBAA bayrogʻi Бирлашган Араб Амирликлари Совет Иттифоқи 40 Angliya bayrogʻi Англия 39½ AQSH bayrogʻi АҚСҲ 38½
ХХВИИИ 1988 СалоникиYunoniston bayrogʻi Греция Совет Иттифоқи 40½ Angliya bayrogʻi Англия 34½ Niderlandlar bayrogʻi Нидерландия 34½
ХХИХ 1990 Нови СадYugoslaviya bayrogʻi (1945-1991) Югославия Совет Иттифоқи 39 AQSH bayrogʻi АҚСҲ 35½ Angliya bayrogʻi Англия 35½
ХХХ 1992 МанилаFilippin bayrogʻi Филиппин Rossiya bayrogʻi Россия 39 Oʻzbekiston bayrogʻi Ўзбекистон 35 Арманистон 34½
ХХХИ 1994 МоскваRossiya bayrogʻi Россия Rossiya bayrogʻi Россия 37½ Bosniya va Gerzegovina bayrogʻi Босния ва Герцоговина 35 Rossiya bayrogʻi Россия -ИИ 34½
ХХХИИ 1996 ереван Арманистон Rossiya bayrogʻi Россия 38½ Ukraina bayrogʻi Украина 35 AQSH bayrogʻi АҚСҲ 34
ХХХИИИ 1998 Элиста Rossiya bayrogʻi Россия Rossiya bayrogʻi Россия 35½ AQSH bayrogʻi АҚСҲ 34½ Ukraina bayrogʻi Украина 32½
ХХХИВ 2000 ИстанбулTurkiya bayrogʻi Туркия Rossiya bayrogʻi Россия 38 Olmoniya bayrogʻi Германия 37 Ukraina bayrogʻi Украина 35½
ХХХВ 2002 Блед Sloveniya bayrogʻi Словения Rossiya bayrogʻi Россия 38½ Vengriya bayrogʻi Венгрия 37½ Арманистон 35
ХХХВИ 2004 КалвияIspaniya bayrogʻi Испания Ukraina bayrogʻi Украина 39½ Rossiya bayrogʻi Россия 36½ Арманистон 36
ХХХВИИ 2006 ТуринItaliya bayrogʻi Италия Арманистон 36 Xitoy bayrogʻi Хитой 34 AQSH bayrogʻi АҚСҲ 33
ХХХВИИИ 2008 Дрезден Olmoniya bayrogʻi Германия Арманистон 19 Isroil bayrogʻi Исроил 18 AQSH bayrogʻi АҚСҲ 17
ХХХИХ 2010 Ханти-МансийскRossiya bayrogʻi Россия Арманистон 19 Rossiya bayrogʻi Россия 18 {Isroil bayrogʻi Исроил 17
ХЛ 2012 ИстанбулTurkiya bayrogʻi Туркия Арманистон 19 Rossiya bayrogʻi Россия 19 Ukraina bayrogʻi Украина 18
ХЛИ 2014 ТромсøNorvegiya bayrogʻi Норвегия Xitoy bayrogʻi Хитой 19 Vengriya bayrogʻi Венгрия 17 Hindiston bayrogʻi Ҳиндистон 17
ХЛИИ 2016 БокуOzarbayjon bayrogʻi Озарбайжон AQSH bayrogʻi АҚСҲ 20 Ukraina bayrogʻi Украина 20 Rossiya bayrogʻi Россия 18
ХЛИИИ 2018 БатумиGruziya bayrogʻi Грузия Xitoy bayrogʻi Хитой 18 AQSH bayrogʻi АҚСҲ 18 Rossiya bayrogʻi Россия 18
ХЛИВ 2022 ЧеннайHindiston bayrogʻi Ҳиндистон Oʻzbekiston bayrogʻi Ўзбекистон 19 Арманистон 19 Hindiston bayrogʻi Ҳиндистон 18
ХЛВ 2024 БудапештVengriya bayrogʻi Венгрия Hindiston bayrogʻi Ҳиндистон 21 AQSH bayrogʻi АҚСҲ 17 Oʻzbekiston bayrogʻi Ўзбекистон 17

Аёллар шахмат олимпиадаси [3]

# Йил Шаҳар Олтин медал Кумуш медал Бронза медали
И 1957 ЭмменNiderlandlar bayrogʻi Нидерландия Совет Иттифоқи 10½ Ruminiya bayrogʻi Руминия 10½  Шарқий Германия 10
ИИ 1963 СплитYugoslaviya bayrogʻi (1945-1991) Югославия Совет Иттифоқи 25 Yugoslaviya bayrogʻi (1945-1991) Югославия 24½  Шарқий Германия 21
ИИИ 1966 ОберхаузенOlmoniya bayrogʻi Германия Совет Иттифоқи 22 Ruminiya bayrogʻi Руминия 20½  Шарқий Германия 17
ИВ 1969 ЛублинPolsha bayrogʻi Полша Совет Иттифоқи 26 Vengriya bayrogʻi Венгрия 20½  Чехословакия 19
В 1972 СкопеYugoslaviya bayrogʻi (1945-1991) Югославия Совет Иттифоқи 11½ Ruminiya bayrogʻi Руминия 8½ Vengriya bayrogʻi Венгрия 8
ВИ 1974 МеделинKolumbiya bayrogʻi Колумбия Совет Иттифоқи 13½ Ruminiya bayrogʻi Руминия 13½ Bolgariya bayrogʻi Болгария 13
ВИИ 1976 ҲайфаIsroil bayrogʻi Исроил Isroil bayrogʻi Исроил 17 Angliya bayrogʻi Англия 11½ Ispaniya bayrogʻi Испания 11½
ВИИИ 1978 Буэнос-АйресArgentina bayrogʻi Аргентина Совет Иттифоқи 16 Vengriya bayrogʻi Венгрия 11 Olmoniya bayrogʻi Германия 11
ИХ 1980 ВаллеттаMalta bayrogʻi Малта Совет Иттифоқи 32½ Vengriya bayrogʻi Венгрия 32 Polsha bayrogʻi Полша 26½
Х 1982 Люсерн Shveytsariya bayrogʻi Швейсария Совет Иттифоқи 33 Ruminiya bayrogʻi Руминия 30 Vengriya bayrogʻi Венгрия 26
ХИ 1984 Салоники Yunoniston bayrogʻi Греция Совет Иттифоқи 32 Bolgariya bayrogʻi Болгария 27½ {{РОМ{{ 27
ХИИ 1986 ДубайBAA bayrogʻi Бирлашган Араб Амирликлари Совет Иттифоқи 33½ Vengriya bayrogʻi Венгрия 29 Ruminiya bayrogʻi Руминия 28
ХИИИ 1988 Салоники Yunoniston bayrogʻi Греция Vengriya bayrogʻi Венгрия 33 Совет Иттифоқи 32½ Yugoslaviya bayrogʻi (1945-1991) Югославия 28
ХИВ 1990 Нови СадYugoslaviya bayrogʻi (1945-1991) Югославия Vengriya bayrogʻi Венгрия 35 Совет Иттифоқи 35 Xitoy bayrogʻi Хитой 29
ХВ 1992 МанилаFilippin bayrogʻi Филиппин Gruziya bayrogʻi Грузия 30½ Ukraina bayrogʻi Украина 29 Xitoy bayrogʻi Хитой 28½
ХВИ 1994 МоскваRossiya bayrogʻi Россия Gruziya bayrogʻi Грузия 32 Vengriya bayrogʻi Венгрия 31 Xitoy bayrogʻi Хитой 27
ХВИИ 1996 Ереван Арманистон Gruziya bayrogʻi Грузия 30 Xitoy bayrogʻi Хитой 28½ Rossiya bayrogʻi Россия 28½
ХВИИИ 1998 ЭлистаRossiya bayrogʻi Россия Xitoy bayrogʻi Хитой 29 Rossiya bayrogʻi Россия 27 Gruziya bayrogʻi Грузия 27
ХИХ 2000 ИстанбулTurkiya bayrogʻi Туркия Xitoy bayrogʻi Хитой 32 Gruziya bayrogʻi Грузия 31 Rossiya bayrogʻi Россия 28½
ХХ 2002 Блед Sloveniya bayrogʻi Словения Xitoy bayrogʻi Хитой 29½ Rossiya bayrogʻi Россия 29 Polsha bayrogʻi Полша 28
ХХИ 2004 КалвияIspaniya bayrogʻi Испания Xitoy bayrogʻi Хитой 31 AQSH bayrogʻi АҚСҲ 28 Rossiya bayrogʻi Россия 27½
ХХИИ 2006 Турин Italiya bayrogʻi Италия Ukraina bayrogʻi Украина 29½ Rossiya bayrogʻi Россия 28 Xitoy bayrogʻi Хитой 27½
ХХИИИ 2008 Дрезден Olmoniya bayrogʻi Германия Gruziya bayrogʻi Грузия 18 Ukraina bayrogʻi Украина 18 AQSH bayrogʻi АҚСҲ 17
ХХИВ 2010 Ханти-МансийскRossiya bayrogʻi Россия Rossiya bayrogʻi Россия 22 Xitoy bayrogʻi Хитой 18 Gruziya bayrogʻi Грузия 16
ХХВ 2012 ИстанбулTurkiya bayrogʻi Туркия Rossiya bayrogʻi Россия 19 Xitoy bayrogʻi Хитой 19 Ukraina bayrogʻi Украина 18
ХХВИ 2014 ТромсоNorvegiya bayrogʻi Норвегия Rossiya bayrogʻi Россия 20 Xitoy bayrogʻi Хитой 18 Ukraina bayrogʻi Украина 18
ХХВИИ 2016 Боку Ozarbayjon bayrogʻi Озарбайжон Xitoy bayrogʻi Хитой 20 Polsha bayrogʻi Полша 17 Ukraina bayrogʻi Украина 17
ХХВИИИ 2018 БатумиGruziya bayrogʻi Грузия Xitoy bayrogʻi Хитой 18 Ukraina bayrogʻi Украина 18 Gruziya bayrogʻi Грузия 17
ХХИХ 2022 Ченнай Hindiston bayrogʻi Ҳиндистон Ukraina bayrogʻi Украина 18 Gruziya bayrogʻi Грузия 18 Hindiston bayrogʻi Ҳиндистон 17
ХХХ 2024 Будапешт Vengriya bayrogʻi Венгрия Hindiston bayrogʻi Ҳиндистон 19 Qozogʻiston bayrogʻi Қозоғистон 18 AQSH bayrogʻi АҚСҲ 17

Аёллар о'ртасида шахмат бо'йича жаҳон чемпионлари [4]

Йил Чемпион Мамлакат
1927 - 1944 Вера Менчик Совет Иттифоқи - Chexiya bayrogʻi Чехия | Buyuk Britaniya bayrogʻi Буюк Британия
1950 - 1953 Людмила Руденко Совет Иттифоқи
1953 - 1956 Элисавета Бйкова Совет Иттифоқи
1956 - 1958 олга Рубцова Совет Иттифоқи
1958 - 1962 Элисавета Бйкова Совет Иттифоқи
1962 - 1978 Нона Гаприндашвили Совет Иттифоқи
1978 - 1991 Маиа Чибурданидзе Совет Иттифоқи
1991 - 1996 Хиэ Жун Xitoy bayrogʻi Хитой
1996 - 1999 Сусан Полгар Vengriya bayrogʻi Венгрия
1999 - 2001 Хиэ Жун Xitoy bayrogʻi Хитой
2001 - 2004 Зҳу Чен Xitoy bayrogʻi Хитой
2004 - 2006 Антоанета Стефанова Bolgariya bayrogʻi Болгария
2006 - 2008 Ху Юҳуа Xitoy bayrogʻi Хитой
2008 - 2010 Алехандра Костениук Rossiya bayrogʻi Россия
2010 - 2012 Ҳоу Йифан Xitoy bayrogʻi Хитой
2012 - 2013 Анна Ушенина Ukraina bayrogʻi Украина
2013 - 2015 Ҳоу Йифан Xitoy bayrogʻi Хитой
2015 - 2016 Мария Мусйчук Ukraina bayrogʻi Украина
2016 - 2017 Ҳоу Йифан Xitoy bayrogʻi Хитой
2017 - 2018 Тан Зҳонгйи Xitoy bayrogʻi Хитой
2018 - ....... Жу Wенжун Xitoy bayrogʻi Хитой

Манбалар

  1. ↑ ФИДЕ президентлари
  2. ↑ „Шахмат олимпиадалари“. 2025-йил 8-апрелда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2025-йил 4-апрел.
  3. ↑ „Аёллар шахмат олимпиадаси“. 2025-йил 8-апрелда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2025-йил 4-апрел.
  4. ↑ „Шахмат бо'йича аёллар чемпионлари“. 2025-йил 8-апрелда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2025-йил 4-апрел.

Ҳаволалар

"https://new.ziyosfera.uz/ziyo/FIDE" dan olindi