Ilova test rejimida ishlamoqda:matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi✦
Ilova test rejimida ishlamoqda:matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi✦
Ilova test rejimida ishlamoqda:matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi✦
Ilova test rejimida ishlamoqda:matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi✦
Ilova test rejimida ishlamoqda:matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi✦
Ilova test rejimida ishlamoqda:matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi✦
Ilova test rejimida ishlamoqda:matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi✦
Ilova test rejimida ishlamoqda:matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi✦
Ilova test rejimida ishlamoqda:matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi✦
Ilova test rejimida ishlamoqda:matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi✦
Ilova test rejimida ishlamoqda:matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi✦
Ilova test rejimida ishlamoqda:matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi✦
Ferrari
Феррари СпА (/ ф ə ˈ р ɑːр и / италянча: [ферˈраːри]) — Италиянинг Маранелло шаҳрида жойлашган ҳашаматли спорт автомобиллари ишлаб чиқарувчи компания. 1939-йилда Энзо Феррари томонидан Алфа Ромео[сайт ишламайди] пойга бўлимидан Ауто Авио Cострузиони номи билан асос солинган компания ҳисобланади. Компания 1940-йилда биринчи машинасини ишлаб чиқарган ва 1947-йилда ўзининг биринчи Феррари нишонли автомобилини оммага намойиш қилган.
Фиат СпА 1969-йилда Феррарининг 50% улушини сотиб олди ва 1988-йилда ўз улушини 90% гача кенгайтирди. 2014-йил октабр ойида Фиат Чрйслер Аутомобилес (ФCА) (Wайбаcк Мачине сайтида 2023-01-25 санасида архивланган) Феррари СпАъни ФCАъдан ажратиш ниятини эълон қилди. эълонга кўра, ФCА Феррарининг 90% га эгалик қилади[1][2]. Ажралиш 2015-йил октабр ойида Феррари НВ ни (Нидерландияда рўйхатга олинган компания) Феррари СпА гуруҳининг янги холдинг компанияси сифатида ташкил этган. Ажралишнинг қолган босқичлари орқали ФCА нинг Феррари бизнесидаги акциялари ФCА акциядорларига тақсимланди, 10% эса Пиэро Феррари га тегишли бўлишда давом этди[3][4]. Спин-офф 2016-йил 3-январда якунланди[5].
Компания ўзининг бутун тарихи давомида пойгадаги доимий иштироки билан, айниқса, энг қадимги ва энг муваффақиятли пойга жамоаси бўлган, энг кўп конструкторлар чемпионатларини (16) ўтказган ва энг кўп ҳайдовчилари Формула 1 пойгаларида доимий иштироки билан танилган компаниядир. Формула 1 пойгаларида 15 дан зиёд ғалабага эришган[6]. Феррари автомобиллари одатда тезлик, ҳашамат ва бойлик рамзи сифатида кўрилади[7]. Феррари автомобиллари 165 000 квадрат метр (16,5 гектар) Маранелло заводида ишлаб чиқарилади. 2014-йилда Феррари Бранд Финанcе томонидан дунёдаги энг кучли бренд деб топилди[8]. 2018-йил июн ойида 1963-йилги 250 ГТО 70 миллион долларга сотилиб, тарихдаги энг қиммат автомобилга айланди[9][10]. 2021-йил ҳолатига кўра, Феррари 52,21 миллиард доллар билан бозор капиталлашуви бўйича 10-йирик автомобил ишлаб чиқарувчиси ҳисобланади[11].
Тарихи
Энзо Феррари ва унинг ортида Феррари рамзи Каваллино Рампанте
1929-йилда Энзо Феррари штаб-квартираси Моденада жойлашган Сcудериа Феррари компаниясини ташкил қилган. У дастлаб йўл автомобилларини ишлаб чиқариш ғоясига қизиқмаган эди. Сcудериа Феррари (талаффуз[скудеˈриːа]) сўзма-сўз „Феррари барқарор“ деган маънони англатади ва одатда „Феррари жамоаси“ маъносида ишлатилади. Феррари жаноб ҳайдовчилар учун Алфа Ромео[сайт ишламайди] пойга автомобилларини олди ва майдонга туширди 1933-йилда Алфа Ромео ўзининг ички пойга жамоасини тарк этди ва Сcудериа Феррари унинг ишчи гуруҳини эгаллади[12]. Сcудериа Алфанинг энг сўнгги техник хусусиятларига эга Гран-при автомобилларини олди ва Тазио Нуволари ва Ахилле Варзи каби кўплаб машҳур ҳайдовчиларни майдонга туширди. 1938-йилда Алфа Ромео яна ўзининг пойга фаолиятини ўз ичига олиб, Алфа Cорсени ташкил этди.Миланда ва Энзо Феррарини янги пойга бўлими менежери сифатида ёллади. шу билан Сcудериа Феррари тарқатиб юборилди[12].
1939-йил сентабр ойида Феррари камида тўрт йил давомида пойга ёки пойга автомобиллари билан боғлиқ ҳолда Феррари номини ишлатмаслик шарти билан Алфа Ромеони тарк этди[13]. Бир неча кундан кейин унинг штаб-квартираси эски Сcудериа Феррари заводларида жойлашган Ауто Авио Cострузиони компаниясига асос солди.1940-йилда Феррари Фиат платформаси асосидаги Типо 815в пойга автомобилини ишлаб чиқара бошлади. Бу биринчи Феррари автомобили эди ва 1940-йилда Милле Миглиада дебют қилган, аммо Иккинчи Жаҳон уруши туфайли у кам рақобатга эга эди. 1943-йилда Феррари заводи Маранеллога кўчиб ўтди, ўшандан бери завод шу шаҳарда қолди. Завод Иттифоқчилар томонидан бомбардимон қилинган ва кейинчалик қайта қурилган.
Феррари 125 С русуми
Биринчи Феррари нишонига эга автомобил 1947-йил 125 С бўлиб, 1,5 Л В12 двигатели билан жиҳозланган. Энзо Феррари ҳоҳламаган ҳолда Сcудериа Феррари компаниясини молиялаштириш учун ўз автомобилларини ясади ва сотди[14].
Сcудериа Феррари номи завод пойга машиналарини ифодалаш ва уларни мижозлар гуруҳлари томонидан ишлаб чиқарилган автомобиллардан ажратиб туриш учун қайта тикланди[13].
1960-йилда компания СЕФАC СпА (Соcиэтà Эсерcизио Фаббриче Аутомобили э Cорсе) номи остида давлат корпорацияси сифатида қайта тузилган[15].
1969-йил бошида Фиат Феррари’нинг 50% улушини олди. Тўғридан-тўғри натижа мавжуд инвестиция маблағларининг кўпайиши бўлди ва ишлаб чиқаришни Фиатнинг Туриндаги заводидан Феррари двигателли Фиат Дино ўтказиш учун мўлжалланган заводни кенгайтириш бўйича ишлар дарҳол бошланди. Феррари қаторига янги модел инвестициялари ҳам ўсди.
Феррари 166ММ Барчетта
1988-йилда Энзо Феррари Феррари Ф40 нинг чиқарилишини назорат қилди. Ўша йилнинг охирида вафотидан олдин чиқарилган сўнгги янги Феррари эди. 1989-йилда компания Феррари СпА деб қайта номланди[16]. 2002-йилдан 2004-йилгача Феррари ўша пайтдаги энг тезкор модели бўлган Энзо ни ишлаб чиқарди. У тақдим этилган ва компания асосчиси Энзо Феррари шарафига номланган. У Ф40 ва Ф50 дан давом этувчи Ф60 деб номланиши керак эди, лекин улар уни Энзо деб аташди. Дастлаб у содиқ ва доимий мижозларга таклиф қилинган, ҳар бир 399 дона (Ватиканга хайрия учун берилган 400 та автомобилдан ташқари) нархи 650 000 долларни ташкил этган.
2012-йилнинг 15-сентабрида қиймати 162 миллион доллардан ортиқ бўлган 964 та Феррари автомобили Силверстоун трассасида бўлиб ўтган Феррари Дривинг Дайс тадбирида қатнашди ва Силверстоун трассасида жаҳон рекордини ўрнатди[17].
Феррарининг собиқ бош директори ва раиси Лука Ди Монтеземоло 23 йилдан сўнг компаниядан истеъфога чиқди. Унинг ўрнига Амедео Фелиса келди ва ниҳоят, 2016-йил 3-майда Амедео истеъфога чиқди ва унинг ўрнига Феррари компаниясининг бош директори ва Феррари компанияси раиси Серхио Маркионне келди. 2018-йил июл ойида Маркионне ўрнига бошқарув кенгаши аъзоси Луи Камиллери бош директор, Жон Элканн эса раис этиб тайинланди[18].
2014-йил 29-октябрда Фиат ва Чрйслер ишлаб чиқарувчилари ўртасидаги қўшилиш натижасида юзага келган ФCА гуруҳи ўзининг ҳашаматли бренди Феррари нинг бўлинишини эълон қилди. Мақсад Феррарини мустақил брендга айлантириш эди. Унинг улуши 2015-йилда ИПОда сотилди[19]. Феррари 2015-йил 20-октабрда бозор ёпилгандан сўнг ўзининг дастлабки оммавий таклифини расман 52 долларга баҳолади[20].
2020-йил 10-декабрда бош директор Луи Камиллери бош директор лавозимини тарк этишини ва раис Жон Элканн доимий ворис танланмагунча вақтинчалик бош директор лавозимига киришишини эълон қилди[21].
2021-йил 9-июн куни компания сентабр ойидан бошлаб Женевада жойлашган СТМиcроэлеcтрониcс компаниясидан Бенедетто Вигна ўзининг навбатдаги бош директори этиб тайинланганини эълон қилди[22].
Компания бошланганидан бери автоспорт билан шуғулланиб, бир қатор тоифаларда, жумладан, Формула 1 ва спорт автомобиллари пойгасида ўзининг Сcудериа Феррари спорт бўлинмаси орқали, шунингдек, бошқа жамоаларга автомобиллар ва двигателларни етказиб бериш ва бир марталик пойга серияларида қатнашиб келади.
1940-йил ААC 815 Энзо Феррари томонидан ишлаб чиқилган биринчи пойга машинаси бўлди, гарчи у Феррари модели сифатида нишонланмаган бўлса ҳам.
Феррари 312 Т2
Сcудериа Феррари
Сcудериа Феррари автоспортнинг бир нечта тоифаларида қатнашган, гарчи у ҳозир фақат расмий равишда Формула 1да қатнашмоқда. Бу 1950-йилда ташкил этилганидан буён Формула 1 жаҳон чемпионатида доимий равишда қатнашган ягона жамоадир. Хосе Фроилан Гонсалес 1951-йил Британия Гран-присида жамоага Ф1 бўйича биринчи ғалабасини келтирди.
Алберто Аскари бир йил ўтиб Феррарига биринчи ҳайдовчилар чемпионатини тақдим этди. Феррари чемпионатдаги энг кекса ва энг муваффақиятли жамоадир. Бу жамоа деярли барча Формула 1 рекордларига эга. 2014-йил ҳолатига кўра, жамоанинг рекордлари 15 та ҳайдовчилар бўйича жаҳон чемпионати, 16 та конструкторлар ўртасидаги жаҳон чемпионати, 221 та Гран-при ғалабаси, 679 та шоҳсупага чиқиш, 207 та поле позицияси ва 890 та Гранд Прихда 230 та энг тез айланишларни ўз ичига олади. 2014 -йилда фойдаланилган 19 та трекдан 8 таси Ф2004, яна 3 таси Ф2003-ГА , Ф2008 ва Ф10 томонидан ўрнатилган давра рекордларига эга.
2006-йилги мавсум охирида жамоа бошқа Ф1 жамоалари билан бирга тамаки ишлаб чиқарувчилари билан ҳомийлик шартномаларини тугатишга ваъда берганидан кейин Марлборога уларга ҳомийлик қилишига рухсат беришда давом этиб, тортишувларга сабаб бўлди. Беш йиллик шартномага келишиб олинди ва бу 2011-йилгача тугамаса ҳам, 2008-йил апрел ойида Марлборо ўзининг Феррари автомобил маркасидан воз кечди.
Формула 1 дан ташқари, Феррари кўп йиллар давомида параллел равишда мавжуд бўлган икки дастур спорткар пойгаларида ҳам машиналар билан шуғулланган.
1949-йилда Луиджи Чинетти 166 М тезликда Феррарининг автоспорт бўйича биринчи ғалабаси — Ле Манда 24 соатлик ғалабага эришди. Феррари 1953-йилда ташкил этилган спорт автомобиллари бўйича Жаҳон чемпионатининг дастлабки йилларида устунлик қилди ва ўзининг дастлабки тўққиз йилидан этти йил давомида чемпионликни қўлга киритди.
1962-йилда чемпионат формати ўзгарганда, Феррари 1965-йилгача ва 1967-йилгача ҳар йили камида битта тоифада унвонларни қўлга киритди. Энзо 1973-йилдан кейин спорт автомобиллари пойгасини тарк этишга ва Сcудериа Феррарига фақат Формула 1га эътибор қаратишга рухсат беришга қарор қилишидан олдин 1972-йилги Макес жаҳон чемпионатида Феррари битта якуний чемпионликни қўлга киритди.
Феррари спорт автомобиллари бўйича жаҳон чемпионати мавсумларида улар Ле Маннинг 24 соатида кўпроқ ғалаба қозонишди, завод жамоаси эса 1954-йилда биринчи марта ғалаба қозонди. Сўнг, 1960-йилдан 1964-йилгача кетма-кет бешта ғалабага эришилди. Луижи Чинетти бошчилигидаги Шимолий Америка пойга жамоаси (НАРТ)Феррари 1965-йилда Ле Мансдаги сўнгги ғалабасини қўлга киритди.
Гарчи Сcудериа Феррари 1973-йилдан кейин спорт автомобилларида қатнашмаган бўлса-да, улар вақти-вақти билан хусусий шахслар учун турли хил муваффақиятли спорт автомобилларини ясадилар. Буларга 1970-йилларда 512 ББ ЛМ , 1990-йилларда ИМСА ГТ чемпионатида ғолиб чиққан 333 СП ва ҳозир ўз синфларида чемпионликни қўлга киритаётган 458 ГТ2 ва ГТ3 киради.
Бошқа жамоалар учун пойга автомобиллари
Ўзининг бутун тарихи давомида Феррари ўзининг Сcудериа Феррари жамоасидан ташқари, бошқа иштирокчиларга пойга автомобилларини етказиб берган.
1950-1960-йилларда Феррари бир қатор хусусий иштирокчилар ва бошқа жамоаларга Формула 1 автомобилларини етказиб берган. Машҳур мисоллардан бири Тони Вандервелл жамоаси бўлиб, улар ўзларининг Ванwалл автомобилларини яратишдан олдин Тҳинwалл Спеcиал ўзгартирилган Феррарилар билан пойгага чиқишган. Шимолий Америка пойга жамоасининг 1969-йилги мавсумнинг сўнгги уч раундидаги иштироклари Сcудериа Ферраридан бошқа жамоанинг Феррари автомобили билан Жаҳон чемпионати Гран-присига киришининг сўнгги ҳолатлари эди[23].
Феррари ҳозир ўзининг 458-пойга версияси учун мижоз ГТ дастурини ишга туширади ва буни 1990-йилларнинг охиридаги 355-дан олдинги 458-нинг ўтмишдошлари учун амалга оширди. Америcан Риси Cомпетизионе ва Италиянинг АФ Cорсе жамоалари каби хусусий жамоалар Феррари ГТ пойгачилари билан йиллар давомида жуда муваффақиятли бўлишди. Ауди Р8 , МcЛарен МП4-12C ва БМW З4 (Э89) нинг бундай пойга версиялари билан рақобат қилиш учун чидамли спорт автомобиллари пойгаси учун ишлаб чиқарилган ушбу автомобил муваффақиятли бўлди, аммо ўзидан олдинги Ф430 каби муваффақиятли эмас. Феррари Чалленге — бу Феррари 458 учун бир марталик пойга сериясидир. ТҳеФХХ йўл ҳаракати учун қонуний эмас ва шунинг учун фақат трек воқеалари учун ишлатилади.
Автомобиллари
1947-йилги Феррари 166 Интер Тоуринг Берлинетта
Феррари номи билан ишлаб чиқарилган биринчи автомобил 125 С эди. Ушбу кичик икки ўриндиқли спорт/пойга В12 автомобилидан фақат иккитаси ишлаб чиқарилган. 1949-йилда 166 Интер тақдим этилди, бу компаниянинг йирик саёҳат автомобиллари бозорига сезиларли қадам қўйганини англатади. Биринчи 166 Интер Cарроззериа Тоуринг Суперлеггера томонидан ишлаб чиқилган кузовли тўрт ўриндиқли (2+2) берлинетта купеси эди. Йўл автомобиллари тезда Феррари сотувининг асосий қисмига айланди.
Дастлабки Феррари автомобилларида, одатда, Пининфарина, Сcаглиэтти, Загато, Вигнале ва Бертоне каби мустақил мураббийлар томонидан ишлаб чиқилган ва мослаштирилган кузовлар мавжуд эди.
Асл йўл автомобиллари одатда икки ўриндиқли олд двигателли В12лар эди. Ушбу платформа 1950-1960-йиллар давомида Феррарига жуда яхши хизмат қилган. 1968 -йилда Дино биринчи икки ўриндиқли орқа ўрта двигателли Феррари сифатида тақдим этилди. Дино асосан В6 двигатели билан ишлаб чиқарилган, аммо В8 модели ҳам ишлаб чиқилган. Ушбу орқа ўрта двигател тартиби 1980-1990-йиллар ва ҳозирги кунгача кўплаб Феррариларда қўлланила бошланди. Ҳозирги йўл автомобиллари одатда В8 ёки В12 двигателларидан фойдаланади, В8 моделлари марканинг умумий ишлаб чиқаришининг ярмидан кўпроғини ташкил қилади. Тарихан Феррари ҳам ясси 12 двигател ишлаб чиқарган.
Бир мунча вақт Феррари ўрта двигателли В8 автомобилларининг (2+2) версиясини яратди. Гарчи улар 2 ўриндиқли ҳамкасбларидан анча фарқ қилса ҳам, ГТ4 ва Мондиал ҳам 308 ГТБ билан чамбарчас боғлиқ эди.
Феррари Берлинетта Бохер
Феррари 1973-йилда Берлинетта Бохер билан ўрта двигателли 12 силиндрли жангга кирди. Кейинчалик Тестаросса (шунингдек, ўрта двигателли 12 силиндрли) барча даврлардаги энг машҳур ва машҳур Феррари йўл автомобилларидан бири бўлиб қолмоқда.
Компания, шунингдек, бир нечта олд двигателли (2+2) автомобилларини ишлаб чиқарди, улар яқинда В12 модели Луссо ва В8 моделлари Рома , Портофино ва Луссо Т билан якунланди. Калифорния В8 олд двигателли (2+2) гранд тоуринг спорт автомобилларининг машҳур жорий модел линиясини бошлаганлиги билан машҳур.
2010-йилларнинг бошидан ЛаФеррари билан бошлаб, эътибор мустақил мураббий қурувчилардан фойдаланишдан четга чиқиб, ҳозирги стандартга айлантирилди, Феррари ўзининг барча йўл автомобиллари дизайни учун Cентро Стиле Феррарининг ички дизайнига таянди.
1950-1960-йилларда мижозлар машиналарни тўғридан-тўғри заводдан харид қила бошлашди[25]. Маранеллодан чиққан ҳар бир Феррари индивидуал мижознинг буюртмасига мувофиқ ишлаб чиқарилади. Шу маънода, ҳар бир автомобил маълум бир мижоз истагининг ўзига хос натижасидир.
Феррари бу концепцияни ўзининг олдинги Cарроззериа Сcаглиэтти дастури билан расмийлаштирди. Бу ерда таклиф қилинган вариантлар пойга ўриндиқлари, орқа кўриниш камералари ва бошқа махсус безаклар каби одатий эди. 2011-йил охирида Феррари ушбу фалсафанинг муҳим янгиланишини эълон қилди. Таилор Маде дастури мижозларга жараённинг ҳар бир босқичида қарор қабул қилиш учун Маранеллодаги дизайнерлар билан ишлаш имконини беради. Ушбу дастур орқали деярли ҳар қандай безак, ҳар қандай ташқи ранг ёки ҳар қандай ички материал мижознинг истагига биноан бўлади. Дастур асл анъанани давом эттиради ва ҳар бир автомобилнинг ўзига хослиги ғоясини таъкидлайди[26].
Суперкарлар
Энзо Феррари
1984-йил 288 ГТО Феррари суперкарлари қаторида биринчиси ҳисобланади. Бу насл Энзо Феррари орқали ЛаФерраригача чўзилади. 2019-йил феврал ойида 89-Женева халқаро автосалонида Феррари ўзининг сўнгги ўрта двигателли В8 суперкари Ф8 Трибутони намойиш қилди[27].
Феррари СФ90 Страдале ПҲЕВ (Плуг-ин Ҳйбрид Элеcтриc Веҳиcле) архитектурасига эга бўлган биринчи Феррари бўлиб, унда ички ёнув двигатели учта электр мотор билан бирлаштирилган, улардан иккитаси мустақил ва олд ўқда, учинчиси эса олд аксда жойлашган[28].
Феррари махсус лойиҳалари
"Махсус лойиҳалар" дастури 2000-йилларнинг охирида Феррари компаниясининг шахсийлаштириш хизмати сифатида ишга туширилган бўлиб, мижозларга замонавий Феррари йўл автомобиллари асосида тайёрланган бир марталик шахсий автомобилларга эга бўлиш имконини беради[29]. Муҳандислик ва дизайн Феррари томонидан, баъзан Пининфарина ёки Фиораванти каби ташқи дизайн уйлари билан ҳамкорликда амалга оширилади ва транспорт воситалари йўл қонунийлиги учун тўлиқ жавобгарликни олади[30].
Ушбу дастур доирасида якунланган биринчи автомобил 2008-йилда япон бизнеси раҳбари томонидан буюртма қилинган СП1, иккинчиси эса америкалик коллектор томонидан буюртма қилинган П540 Суперфаст Аперта эди. Қуйида оммага эълон қилинган Махсус лойиҳалар автомобиллари рўйхати келтирилган:
Этанолда ишлайдиган Ф430 Спидер 2008-йилги Детроит автосалонида намойиш этилди. 2010-йилги Женева автосалонида Феррари ўзининг 599 флагмани гибрид версиясини тақдим этди. „ҲЙ-КЕРС концепцияси“ деб номланувчи Феррари гибрид тизими 599 Фиоранонинг 612 от кучига 100 от кучидан кўпроқ қувват қўшади. Шунингдек, 2014-йил ўрталарида флагмани ЛаФеррари ишлаб чиқаришга чиқарилди.
Номлаш қоидалари
Феррари номлаш конвенцияси бошиданоқ восита силиндрининг уч хонали бир хил алмашинишидан иборат бўлиб, автомобилнинг мақсадини билдирувчи қўшимчага эга эди. Шунинг учун Феррари 125 С 1,5 Л (1496,77 cc) В12 двигателига эга бўлиб, унитар сиғими 124,73 кубометр. С- қўшимчаси эса Спортни ифодалайди. Бошқа пойга автомобиллари ҳам Милле Миглиа учун Феррари 166 ММ каби махсус пойгаларни англатувчи номларни олди. Йўлда ҳаракатланувчи моделлар киритилиши билан Игор Троубетзкойнинг Сcудериа Интер пойга жамоасидан илҳомланган Интер қўшимчаси қўшилди. Ўша пайтда машҳур бўлган 166 серияли 2,0 Л (1995,02 cc) двигателлари 166,25 кубометр сиғимли ва жуда хилма-хил 250 м бўлган двигателларга эга эди. Сериянинг умумий ҳажми 3,0 Л (2953,21 cc) ва унитар 246,10 кубометрга эга эди. Кейинчалик йўл автомобиллари серияси Европа деб номланди ва Америка ва Суперамериcа сериясининг энг яхшиси бўлди.
В6 ва В8 моделларида дастлабки икки рақам учун умумий жой алмашинуви (десилитрда) ва учинчи рақам сифатида силиндрлар сони ишлатилган. Шундай қилиб, 206 2,0 Л В6 қувватли автомобил эди, 348 эса 3,4 Л В8 дан фойдаланган бўлса-да, Ф355 учун охирги рақам силиндр бошига 5 клапанни билдиради. 360 Модена тақдим этилгандан сўнг , В8 моделлари учун рақамлар (ҳозир ном ва рақам мавжуд) фақат двигателнинг умумий ҳажмини англатади. Ушбу номнинг рақамли кўрсаткичи Ф430 га ўтказилди. Ф430 нинг ўрнини босувчи 458 Италиа , 206 ва 348 билан бир хил номлашдан фойдаланади. 488 илгари В12 автомобиллари томонидан ишлатилган тизимдан фойдаланади.
Берлинетта Бохер 365 ГТ4 ББВ12 моделларида битта силиндрнинг силжиши (куб сантиметрда) ишлатилган. Шундай қилиб, машҳур 365 Дайтона 4390 кубометр (268 куб дюйм) В12 га эга эди. Бироқ, 599 каби баъзи янги В12 двигателли Феррарилар уч рақамли белгиларга эга бўлиб, улар фақат двигателнинг умумий ҳажмини ёки [номинал] олти литрли В12 612 каби боксчи услубидаги белгиларни билдиради.
Ясси 12 моделларида биринчи рақам учун литрдаги жой алмашинуви ва кейинги икки рақам учун силиндрлар сони ишлатилган. Шунинг учун, 512 ББ беш литрли текис 12 (бу ҳолда Берлинетта Бохер) эди. Бироқ, оригинал Берлинетта Бохер 365 ГТ4 ББ бўлиб, у В12 моделларига ўхшаш тарзда номланган.
Флагман моделлари (ака „ҳало автомобиллар“) Ф40 ва Ф50 каби йилларда Ф ҳарфидан кейин юбилейдан фойдаланади. Энзо бу қоидани ўтказиб юборди, гарчи Ф60 номи Феррари Формула 1 автомобилига қўлланган ва баъзан Энзога бириктирилган.
Аксарият Феррарига уларнинг тана услубига тегишли белгилар ҳам берилган. Умуман олганда, қуйидаги конвенциялардан фойдаланилган:
Модел рақамининг охирида жойлашган М („Модифиcата“) тўлиқ эволюцияни эмас, балки аввалгисининг ўзгартирилган версиясини билдиради (қаранг:Ф512 М ва 575 М Маранелло).
ГТС („Гран Турисмо Сcоперта“) бу қўшимчани эски Спидерларда ёки конверторларда кўриш мумкин (365 ГТС/4 га қаранг). Энди конвертация қилинадиган моделлар „Спидер“ қўшимчасидан фойдаланади (Ф355 Спидер ва 360 Спидер). Энг сўнгги моделларда бу қўшимча топ моделлари учун ишлатилади (Дино 246 ГТС ва Ф355 ГТС), бу қўшимчанинг мутлақо тўғри ишлатилиши, чунки „сcоперта“ „очилган“ деган маънони англатади. Кўпроқ одамлар ГТСни „Гран Турисмо Спйдер“ деб аташади, бу эса Феррари „спйдер“ ва „тарга“ ўртасидаги фарқни билмайди, деган нотўғри тахминни келтириб чиқаради, бошқача номланган ягона тарга истисно ҳисобланади.
Феррари Ф355 Модел рақамининг охирида жойлашган ГТО („Гран Турисмо Омологата“) аввалгисининг ўзгартирилган версиясини билдиради. Бу кўчада қонуний бўлган ҳолда пойгадан фойдаланиш учун мўлжалланган ва такомиллаштирилган моделни белгилайди. Фақат учта моделда ушбу учта ҳарф мавжуд: 1962-йил 250 ГТО, 1984-йил 288 ГТО ва 2010-йил 599 ГТО.
Ушбу номлаш тизими чалкаш бўлиши мумкин, чунки баъзи бутунлай бошқа транспорт воситалари бир хил двигател тури ва кузов услубидан фойдаланган. Кўпгина Феррариларда, шунингдек, уларни аниқлаш учун бошқа номлар (масалан, Дайтона) қўйилган. Кўпгина бундай номлар аслида расмий завод номлари эмас. Дайтона номи Феррарининг 1967-йил февралида 24 соатлик Дайтона 330 П4 билан уч карра муваффақиятини англатади[40]. Фақат 19730-йилдаги Дайтона 24 соатлик мусобақасида НАРТ томонидан бошқариладиган 365 ГТБ/4 Порсче 911 дан кейин иккинчи бўлди[41].
Турли хил Дино моделлари Энзонинг ўғли Дино Феррари шарафига номланган ва Феррари томонидан Динос сифатида сотилган.
1990-йилларнинг ўрталарида Феррари барча моделларнинг бошига „Ф“ ҳарфини қўшди (бу амалиёт Ф512 М ва Ф355 дан кейин тарк этилган, лекин Ф430 билан яна қабул қилинган, аммо унинг вориси Феррари 458 билан эмас).
Идентификация
Феррари пойга жамоасининг машҳур рамзи бу сариқ қалқондаги қора, одатда СФ ҳарфлари билан (Сcудериа Феррари учун), яшил, оқ ва қизил рангли учта чизиқли (Италия байроғи) Каваллино Рампанте қора айғирдир. Йўл автомобилларининг капотида тўртбурчак нишони ва ихтиёрий равишда эшикка яқин иккала олд қанотнинг ён томонларида қалқон шаклидаги пойга логотипи мавжуд.
1923-йил 17-июнда Энзо Феррари Савио трассасида ғолиб чиқди. 1923-йил 17-июн куни Энзо Феррари Равеннадаги у ерда Италия ҳаво кучлари офицери , Биринчи жаҳон уруши миллий қаҳрамони, граф Франческо Бараканинг онаси графиня Паолина билан учрашди. Графиня Энзодан бу отни ўз машиналарида ишлатишни сўради ва бу унга омад келтиришини айтди. Баракка самолётидаги асл „чоп этувчи от“ оқ булутга ўхшаш шаклда қизил рангга бўялган, бироқ Феррари отни қора рангга бўяшни танлади (учувчи ҳалок бўлганидан кейин Баракка эскадрони самолётларида қайғу белгиси сифатида бўялган эди) ва у канарейка сариқ қўшди, чунки бу унинг туғилган жойи Модена шаҳрининг ранги. Феррари оти бошиданоқ Баракка отидан кўп тафсилотларда сезиларли даражада фарқ қилар эди, энг кўзга кўринадигани Баракканинг асл нусхасида пастга қараган думидир.
Феррари дан фойдаланган 1929-йилдан бери компаниянинг расмий иш юритиш буюмларида cаваллино рампанте ишлатиб келади. 1932-йил 9-июлдаги Спа 24 Ҳоурсдан бошлаб, каваллино рампанте Сcудериа Феррари пойгасидаги Алфа Ромеосда қўлланила бошланди.
Урган отнинг нақшини қадимги тангаларда учратиш мумкин. Сариқ қалқондаги худди шундай қора от 1930-йилларда Алфа ва Феррарининг асосий рақобатчилари бўлган Мерcедес -Бенз ва Порсче конструкторлик бюроси бўлган Германиянинг Штутгарт шаҳрининг гербидир. Шаҳар номи немисча Гестüт сўзининг қадимги шакли бўлган Стутенгартен сўзидан келиб чиққан бўлиб, у инглиз тилига от фермаси ва италянчага Рöссле деб таржима қилинади. Порсче, шунингдек, Штутгарт белгисини ўзининг корпоратив логотипини ўз ичига олади, унинг марказида Вюртемберг штатининг эмблемаси жойлашган. Штутгарт иккала орқа оёғи Баракканинг оти каби тупроққа маҳкам ўрнашган, аммо Феррарининг каваллиносидан фарқли ўлароқ.
ФабиоТаглиони ўзининг Дуcати мотоциклларида cаваллино рампантедан фойдаланган, чунки Таглиони Баракка сингари Луго Ди Ромагна шаҳрида туғилган ва унинг отаси ҳам Биринчи Жаҳон уруши пайтида ҳарбий учувчи бўлган (гарчи баъзида нотўғри хабар қилинганидек, Баракка эскадрони таркибига кирмаган бўлса ҳам). Феррари шон-шуҳрати ошгани сайин, Дукати отдан воз кечди — бу икки компания ўртасидаги шахсий келишув натижасидир.
Каваллино рампанте Феррари-нинг визуал рамзидир. Cаваллино журнали логотипдан эмас, балки номдан фойдаланади. Бошқа компаниялар шунга ўхшаш логотиплардан фойдаланадилар: 100 дан ортиқ ёқилғи қуйиш шохобчаларида фаолият юритувчи Австриянинг Аванти компанияси Ирон Ҳорсе Биcйcлес ва Норфолк Соутҳерн Раилwай каби Феррари логотипи билан деярли бир хил бўлган от логотипидан фойдаланади.
Ранг
1920-йиллардан бошлаб Алфа Ромео , Масерати ва кейинчалик Феррари ва Абартҳнинг италян пойга автомобиллари „пойга қизил“ (Россо Cорса) билан бўялган (ва кўпинча ҳали ҳам шундай). Бу Италиянинг одатий миллий пойга ранги бўлиб, кейинчалик ФИАга айланадиган ташкилотлар томонидан Жаҳон урушлари ўртасида тавсия этилган. Бу автомобил ишлаб чиқарувчиси ёки ҳайдовчининг эмас, рақобатчи жамоанинг миллатига ишора қилади. Ушбу схема бўйича Бугатти каби франсуз автомобиллари кўк, Ауто Унион ва Мерcедес каби немислар оқ (1934-йилдан бери ҳам яланғоч металл кумуш) эди. 1960-йилларнинг ўрталарида Лотус ва БРМ кабилар яшил ранглардан фойдаланишган.
Феррари 1964-йилда Жон Суртеэс билан жаҳон чемпионатида Шимолий Америкадаги сўнгги икки пойгада АҚШ-Америка пойгасида оқ ва кўк рангга бўялган автомобиллар билан ғалаба қозонди, чунки уларни Италия заводининг ўзи эмас, балки АҚШда жойлашган автомобиллар киритган. Шимолий Америка Раcинг Теам (НАРТ) жамоаси. Бу Феррари ва Италия пойга идоралари ўртасидаги янги ўрта двигателли Феррари пойга автомобилининг ҳомологацияси бўйича тортишувларга норозилик сифатида амалга оширилди.
Корпоратив ишлар
1963-йилда Форд Мотор компанияси Энзо Феррарини сотиб олиш тўғрисида мурожаат қилди[42]. Форд Феррари активларини текширди, бироқ у Форд томонидан таклиф қилинган келишув унга компания пойга дастурининг бошида қолишга имкон бермаслигини англаб етгач, ҳуқуқий музокаралар ва музокаралар Феррари томонидан бир томонлама тўхтатилди. Натижада Генри Форд ИИ ўзининг пойга бўлинмасини Лотус , Лола ва Купер билан жаҳон чидамлилик палласида Феррарини мағлуб эта оладиган машина яратиш учун музокаралар олиб боришни буюрди ва натижада 1964-йилда Форд ГТ40 ишлаб чиқарилди.
Форд битими барбод бўлгач, ФИАТ Феррарига янада мослашувчан таклиф билан мурожаат қилди ва 1969-йилда компаниянинг назорат пакетларини сотиб олди. Энзо Феррари ҳозир унинг ўғли Пиэро Ларди Феррарига тегишли бўлган 10% улушини сақлаб қолди.
Феррари компанияси Феррари брендига эга бўлган кўплаб маҳсулотлар, жумладан, кўзойнаклар, ручкалар, қаламлар, электрон маҳсулотлар, парфюмерия, одеколон, кийим-кечак, юқори технологияли велосипедлар, соатлар, уяли телефонлар ва ноутбуклар учун лицензияланадиган ички бошқариладиган савдо линиясига эга.
Феррари шунингдек, Маранелло шаҳридаги музей Феррари музейига эга бўлиб, унда йўл ва пойга автомобиллари ва компания тарихига оид бошқа буюмлар намойиш этилади.
Формула Уомо дастури
997 -илда Феррари умумий корпоратив самарадорликни, ишлаб чиқаришни ва ходимларнинг бахтини яхшилаш учун узоқ муддатли режали сай-ҳаракатларни бошлади. Дастур „Формула Уомо“ деб номланди ва ижтимоий барқарорлик бўйича амалий тадқиқотга айланди[43]. Тўлиқ амалга ошириш учун ўн йилдан кўпроқ вақт керак бўлди ва 200 миллион евродан ортиқ сармоя киритилди[44].
Техник ҳамкорлик
Феррари Шелл Оил билан узоқ йиллик муносабатларга эга. Бу Феррари ва Дуcати билан Формула 1, МотоГП ва Wорлд Супербике пойга жамоаларини синовдан ўтказиш, шунингдек ёқилғи ва мойларни етказиб бериш учун техник ҳамкорликдир. Масалан, Шелл В-Поwер премиум бензин ёқилғиси Шелл ва Феррари ўртасидаги кўп йиллик техник тажриба асосида ишлаб чиқилган[45].
Феррари йиллар давомида бир қатор бошқа жамоаларга Формула 1 двигателларини етказиб бериш бўйича келишувларга эришган ва ҳозир Алфа Ромео ва Ҳаас Ф1 жамоаларини етказиб беради.
Дўконлар
Дунё бўйлаб ўттизга яқин Феррари дўконлари мавжуд бўлиб, улардан иккитаси Феррарига тегишли, қолганлари эса франчайзинг сифатида ишлайди. Дўконларда бренд кийимлари, аксессуарлар ва пойга эсдаликлари сотилади. Кийимлар юқори даражадаги ва арзонроқ тўпламларни ўз ичига олади Кийимлар эркаклар, аёллар ва болалар учун.
Баъзи дўконлар ўйин-кулги учун пойга автомобилларини симуляция қилиш ўйинларини ўз ичига олади.
Диққатга сазовор жойлар
Ҳозир дунёда иккита Феррари мавзусидаги кўнгилочар боғлар мавжуд.
Феррари Wорлд Абу Даби
2010-йилда очилган Феррари Wорлд Абу Дҳаби дунёдаги биринчи Феррари бренди остидаги мавзу парки бўлиб, 37 та аттраксионларга эга. Абу-ДабидагиЯс оролида жойлашган бўлиб, у дунёдаги энг тез роликли костер — Формула Росса ва дунёдаги энг баланд ҳалқалардан бири — Флйинг Аcес билан динамик қирғоққа эга.
ПортАвентурадаги Феррари Ланд
2017-йилда очилган ПортАвентура Wорлд курортидаги Феррари Ланд, Феррари Wорлд Абу Дабидан кейин дунёдаги иккинчи Феррари мавзусидаги ўйин паркидир. 16 та аттраксионлар билан у Европанинг энг тез ва энг баланд вертикал тезлатгичи — Ред Форcе жойлашган.