„Яланғоч одам“, боcетто, тахминан.

„Геркулес“ („Тҳесеус“ — номи билан ҳам машҳур) (италянча: Эрcоле) — Машур ҳайкалтарош Микеланжелонинг йўқотган мармар ҳайкали. Ҳайкалтарош уни 1492-1493-йилларда ясаган.

Ҳайкал ҳақида маълумот

Васарининг таъкидлашича, Микеланжело Буюк Лорензо вафотидан кейин мармар тошдан „Геркулес“ ҳайкалини ўйиб ишлаган. У ўзи ясаган ушбу ҳайкалга „ажойиб нарса“ дея таъриф берган[1].

Маълумки, ҳайкални Строззилар оиласи Флоренсиядаги Строззи саройига ўрнатиш учун сотиб олади (1506-йил). 1529-йилда Филиппо Строззи уни Жованни Баттиста делла Паллага (италянча: Гиованни Баттиста делла Палла) совға қилади. У эса, ўз навбатида совғани Франсия қироли Френсис И га ҳадя қилиб юборади[2].

1594- йил, Генрих ИВ даврида, „Геркулес“ Фонтаинеблеау боғларига ўрнатилган бўлган (франсузча: Жардин де л'Этанг)[3][4]. 1713-йилдан бошлаб, боғлар вайрон бўлгач, Микеланжелонинг ушбу асарининг тақдири ҳақида ҳеч нарса маълум эмас[5].

Санъатдаги образи

Рубенснинг „Ёш Геркулес“ эскизи (тахминан 1600-1640-йиллар) Микеланжело ҳайкали ҳақидаги маълумотлар асосида ясалган.

„Таёққа суяниб турган дев“ кўринишидаги „Геркулес“ ҳайкали эса Карел Шулснинг „Тош ва оғриқ“ биографик романида тилга олинади[6].

Адабиётлар

  • Чарлз де Толнай. Л’Ҳерcуле де Мишел-Анге à Фонтаинеблеау, Газетте дес Беаух-арц, 1964-йил сентабр, бет. 125-140(Франсузча) )
  • Лилиане Чателет-Ланге. Микеланжелос Ҳеркулес Фонтаинеблеау, Мюнхен, Брукманн, 1972-йил(олм.) )
  • Лилиане Чателет-Ланге. Ноч эинмал зу Микеланжелос Ҳеркулес, Пантҳеон, 35, 1977, С. 14-17(олм.) )
  • Пол Жоаннидес. Микеланжелонинг йўқолган Геркулес, Бурлингтон журнали, 119, 1977, п. 550-554(Инглизча) )
  • Пол Жоаннидес. Қўшимча Микеланжелонинг йўқолган Геркулес, Бурлингтон журнали, 123, 1981, п. 20-23(Инглизча) )

Ҳаволалар

  1. ↑ Вазари 1970.
  2. ↑ Сймондс 1893.
  3. ↑ Паул Жоаннидес. „Мичелангело'с Лост Ҳерcулес“. Тҳе Бурлингтон Магазине (Ауг. 1977). 2012-йил 6-октябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 22 март 2012.
  4. ↑ „Ж. Паул Геттй Мусеум Аcқуирес Франcесcо Приматиccио Бронзе“ (28 жовтня 2011). 2012-йил 6-октябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 22 март 2012.
  5. ↑ Кнечт 1984.
  6. ↑ Шульц 2007.

Манбалар