Hercules Mikelanjelo
„Геркулес“ („Тҳесеус“ — номи билан ҳам машҳур) (италянча: Эрcоле) — Машур ҳайкалтарош Микеланжелонинг йўқотган мармар ҳайкали. Ҳайкалтарош уни 1492-1493-йилларда ясаган.
Ҳайкал ҳақида маълумот
Васарининг таъкидлашича, Микеланжело Буюк Лорензо вафотидан кейин мармар тошдан „Геркулес“ ҳайкалини ўйиб ишлаган. У ўзи ясаган ушбу ҳайкалга „ажойиб нарса“ дея таъриф берган[1].
Маълумки, ҳайкални Строззилар оиласи Флоренсиядаги Строззи саройига ўрнатиш учун сотиб олади (1506-йил). 1529-йилда Филиппо Строззи уни Жованни Баттиста делла Паллага (италянча: Гиованни Баттиста делла Палла) совға қилади. У эса, ўз навбатида совғани Франсия қироли Френсис И га ҳадя қилиб юборади[2].
1594- йил, Генрих ИВ даврида, „Геркулес“ Фонтаинеблеау боғларига ўрнатилган бўлган (франсузча: Жардин де л'Этанг)[3][4]. 1713-йилдан бошлаб, боғлар вайрон бўлгач, Микеланжелонинг ушбу асарининг тақдири ҳақида ҳеч нарса маълум эмас[5].
Санъатдаги образи
Рубенснинг „Ёш Геркулес“ эскизи (тахминан 1600-1640-йиллар) Микеланжело ҳайкали ҳақидаги маълумотлар асосида ясалган.
„Таёққа суяниб турган дев“ кўринишидаги „Геркулес“ ҳайкали эса Карел Шулснинг „Тош ва оғриқ“ биографик романида тилга олинади[6].
Адабиётлар
- Чарлз де Толнай. Л’Ҳерcуле де Мишел-Анге à Фонтаинеблеау, Газетте дес Беаух-арц, 1964-йил сентабр, бет. 125-140(Франсузча) )
- Лилиане Чателет-Ланге. Микеланжелос Ҳеркулес Фонтаинеблеау, Мюнхен, Брукманн, 1972-йил(олм.) )
- Лилиане Чателет-Ланге. Ноч эинмал зу Микеланжелос Ҳеркулес, Пантҳеон, 35, 1977, С. 14-17(олм.) )
- Пол Жоаннидес. Микеланжелонинг йўқолган Геркулес, Бурлингтон журнали, 119, 1977, п. 550-554(Инглизча) )
- Пол Жоаннидес. Қўшимча Микеланжелонинг йўқолган Геркулес, Бурлингтон журнали, 123, 1981, п. 20-23(Инглизча) )
Ҳаволалар
- ↑ Вазари 1970.
- ↑ Сймондс 1893.
- ↑ Паул Жоаннидес. „Мичелангело'с Лост Ҳерcулес“. Тҳе Бурлингтон Магазине (Ауг. 1977). 2012-йил 6-октябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 22 март 2012.
- ↑ „Ж. Паул Геттй Мусеум Аcқуирес Франcесcо Приматиccио Бронзе“ (28 жовтня 2011). 2012-йил 6-октябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 22 март 2012.
- ↑ Кнечт 1984.
- ↑ Шульц 2007.
Манбалар
- Вазари Д.. Жизнеописания прославленных живописцев, скульпторов и архитекторов. (Украинча)
- Микеланджело. Поэзия. Письма. Суждения современников / сост. В. Н. Гращенков. М.: Искусство, 1983.
- Эрпель Фриц.. Микеланджело / Пер. с нем. Сергея Данильченко. Берлин: Хеншель, 1990. ИСБН 3-362-00044-4.
- Шульц К.. Камень и боль: роман. М.: Эксмо, 2007. ИСБН 5-699-20485-7.
- Эриc Сcиглиано.. Мичелангело'с Моунтаин: Тҳе Қуэст Фор Перфеcтион Ин Тҳе Марбле Қуарриэс Оф Cаррара. Симон анд Счустер, 2005. (Инглизча)
- Р. Ж. Кнечт.. Франcис И, 1984. (Инглизча)
- Жоҳн Аддингтон Сймондс.. Тҳе Лифе оф Мичелангело Буонарроти, 1893. (Wайбаcк Мачине сайтида 2014-07-18 санасида архивланган)(Инглизча)
- Wиллиам Wаллаcе.. Тҳе Треасурес оф Мичелангело. Андре Деуцч, 2010. ИСБН 978-0-233-00253-8. (Инглизча)