Ziyosfera

Ibrohim ibn Muhammad

Иброҳим ибн Муҳаммад (арабча: إِبْرَاهِيم ٱبْن مُحَمَّد‎‎), Ислом пайғамбари Муҳаммад(с.а.в) ва Мария ал-Қибтийянинг ўғли эди[1][2].

Иброҳим ибн Муҳаммад
إِبْرَاهِيم ٱبْن مُحَمَّد
Таваллуди
Иброҳим ибн Муҳаммад

Зулҳижжа 8-ҳижрий; тахминан милодий 630 йил март/апрел
Мадина, Ҳижоз, Арабистон
Вафоти Шаввол 29, 10 ҳижрий; тах. 632 йил 27-январ
Мадина, Ҳижоз, Арабистон
Отаси Муҳаммад
Онаси Мариа ал-Қибтийя

Тутилишнинг пайдо бўлиши

Ибн Касир ўзининг " Ал-Бидоя ва-н-Ниҳоя " китобида Иброҳим алайҳиссаломнинг 10- ҳижрий 10 раби'ул-аввал пайшанба куни вафот этганини ва унинг вафотидан сўнг дарҳол қуёш тутилиши содир бўлганини, шунинг учун ҳозирги пайтда одамлар Аллоҳ таоло қуёш тутилиши билан пайғамбарига та’зия билдираётгани ҳақида гапира бошлади. Муҳаммад алайҳиссалом ҳамроҳларининг ўзига ёки ўғлига илоҳийлик айтиб, фитнага тушиб қолишларини истамай, масжидда туриб:[3]

"Қуёш ва ой бировнинг ўлими ёки ҳаёти (я'ни туғилиши) туфайли тутилмайди. Тутилишни кўрсангиз намоз ўқинг ва Аллоҳга дуо қилинг."[4]

Касаллик ва ўлим

Муҳаммаднинг хотини ва Иброҳимнинг онаси 628-йилда Византия амалдори Муқавқис томонидан Муҳаммадга совға сифатида юборилган мисрлик аёл эди. Ибн Касирнинг Ибн Са'ддан иқтибос келтирганига кўра, у 8 -ҳижрий йилнинг охирги ойида туғилган, я'ни 630 -йилга тўғри келади[5]. Муслим Ибн Ҳажжож ва Насоий каби мусулмон олимлари Ал-Воқидий ишончли эмаслигини ва иқтибос келтириш ишончли эмаслигини та'кидлайдилар. Болага яҳудий, насроний ва мусулмон урф-одатларида ҳурматга сазовор бўлган Библия пайғамбари Иброҳим (ёки арабча Иброҳим) шарафига номланган. Иброҳим ўша давр араблари анъанасига кўра темирчи Абу Сайфнинг хотини Умму Сайф исмли ҳамширанинг қарамоғига топширилган ва Муҳаммад сутини тўлдириш учун унга бир неча эчки берган[6]. У касал бўлиб қолганда, уни онаси ва унинг синглиси Ширин қарамоғидаги хурмо боғига кўчиришди. Унинг тирик қолмаслиги аниқ бўлгач, Муҳаммадга хабар берилди[6] Унинг бу хабарга муносабати қуйидагича:

У бу хабардан жуда ҳайратга тушдики, тиззалари энди уни кўтаролмаслигини ҳис қилди ва Абдураҳмон ибн Авфдан унга суяниш учун қўлини беришини сўради. У зудлик билан боғ томон йўл олди ва онасининг бағрида ўлаётган гўдак билан хайрлашиш учун ўз вақтида етиб келди. Муҳаммад пайғамбар болани олиб, қўл силкитганча, уни ўз бағрига қўйди. Унинг юраги янги фожиадан парчаланиб кетди, унинг чеҳраси ички дардни акс эттирди. Ғамдан бўғилиб ўғлига: “Эй Иброҳим, Аллоҳнинг ҳукмига қарши, биз сенга ҳеч қандай фойда келтира олмаймиз”, деди-да, жим қолди. Кўзларидан ёш оқарди. Бола аста-секин ўтиб кетди, онаси ва холаси тинимсиз томоша қилдилар ва йиғладилар ва Пайғамбар уларни тўхтатишни ҳеч қачон буюрмаган. Иброҳим ўлимга таслим бўлгач, Муҳаммад пайғамбарнинг унга қисқа вақт тасалли берган умиди бутунлай пучга чиқди. Кўзларида ёш билан ўлган болага яна бир бор гапирди: “Эй Иброҳим, агар ҳақиқат биздан кейингилар биринчилар қаторига қўшилиши аниқ бўлмаса эди, сенга ҳозиргидан ҳам кўпроқ йиғлаган бўлардик”. Бир лаҳзадан кейин у зот дедилар: "Кўздан ёш оқади, қалб ғамгин бўлади, лекин биз Роббимиз рози бўладиган сўздан бошқа ҳеч нарса демаймиз. Албатта, эй Иброҳим, биздан кетишингдан хафа бўлдик"[7]

Дафн

Муҳаммад, шунингдек, Мария ва Сиринга Иброҳимнинг жаннатда ўз қаровчиси бўлишини хабар қилгани ҳақида хабар берилган. Турли ривоятларда Иброҳимга ғуслни Умму Бурда ёки ал-Фадл ибн Аббос дафн қилишга тайёргарлик кўргани айтилади. Кейин Муҳаммад, амакилари Аббос ва бошқалар уни қабристонга олиб боришди. Бу ерда Муҳаммад имомлик қилган жаноза намозидан кейин дафн қилинди. Шундан сўнг Муҳаммад қабрни қум билан тўлдириб, устига сув сепиб, устига белги қўйиб: “Қабр тошлари яхшилик ҳам, ёмонлик ҳам қилмайди, балки тирикларни тинчлантиришга ёрдам беради. Инсон нима қилса, Аллоҳ унга яхшилик тилайди”[6].

Ака-ука опа-сингиллар

Яна қаранг

Манба

  1. ↑ Тафсир (Эхегесис) оф Қуран бй Ибн Катҳир фор Чаптер 66 оф Қуран версес 1-5.
  2. ↑ Заад ал-Ма’аад, 1/103.
  3. ↑ „الكتب - البداية والنهاية - سنة إحدى عشرة من الهجرة - فصل في ذكر أولاده عليه وعليهم الصلاة والسلام- الجزء رقم8“. Исламиc Либрарй. Қаралди: 2019-йил 28-ноябр.
  4. ↑ /бухорий/16/4 „Ҳадис - Тутилишлар китоби - Саҳиҳ ал-Бухорий - Пайғамбар Муҳаммад (ṣлй̱ ạллҳ ʿлйҳ w слм) сўзлари ва та'лимотлари“. Суннаҳ. Қаралди: 28 ноябр 2019.
  5. ↑ „Ибн Катҳир, қуотинг Ибн Саад“. 2010-йил 3-декабрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 9-июн.
  6. ↑ 6,0 6,1 6,2 Муҳаммад Ҳусайн Ҳайкал, Транслатед бй Исма'ил Рази А. ал-Фаруқи, Тҳе Лифе оф Муҳаммад, Америcан Труст Публиcатионс, 1976, ИСБН 0-89259-002-5 Манба хатоси: Инвалид <реф> таг; наме "Ҳайкал" дефинед мултипле тимес wитҳ дифферент cонтент
  7. ↑ Манба хатоси: Инвалид параметер "ҳайкал" ин <реф> таг. Тҳе суппортед параметерс аре: дир, фоллоw, гроуп, наме.

Ҳаволалар

"https://new.ziyosfera.uz/ziyo/Ibrohim_ibn_Muhammad" dan olindi