Illinoys
Qiyofa
| |||||
|---|---|---|---|---|---|
| Штат | |||||
| |||||
|
Штат лақаби: | |||||
| Мамлакат | |||||
| Пойтахт | Спрингфиэлд | ||||
| Энг йирик шаҳарлар | Чиcаго Аурора Роcкфорд | ||||
| Майдон • Бутун |
АҚШ: 25-ўринда 149,998 км² | ||||
| Аҳоли • Бутун (2021) |
АҚШ: 5-ўринда 12,763,371 | ||||
| ЙИМ |
АҚШ: 5-ўринда $521,900 миллион | ||||
| Иттифоққа кириш • Сана |
21-бўлиб 3 декабр 1818 | ||||
| Вақт | УТC-6 (МСТ) | ||||
| Қисқартма | ИД [16] | ||||
| Штат гули | Виола ([[]]) | ||||
| Штат дарахти | Wҳите оак | ||||
🗺️ Географияси ва жойлашуви
Иллинойс — АҚШнинг Ўрта Ғарбий ҳудудида жойлашган штат.
- шимоли-шарқда — Мичиган кўли билан,
- ғарбда — Миссисипи дарёси,
- жанубда эса — Оҳио ва Вабаш дарёлари билан чегарадош.
- Пойтахти — Спрингфиэлд шаҳри,
- Энг йирик шаҳри — Чиcаго (Чикаго).
- Аҳоли сони — АҚШда 6-ўринда (тахминан 12,8 миллион киши).
- Ялпи ички маҳсулоти (ЯИМ) бўйича 5-ўринда.
- Ер майдони бўйича — 25-ўринда.
🏛️ Тарихий кўриниш
- Қадимда: Иллинойс минг йиллар давомида тубжой ҳиндулар яшаган ҳудуд бўлган.
- ХВИИ асрда: Бу ерга илк бор франсуз миссионерлари ва мустамлакачилари келиб жойлашган. Ҳудуд Янги Франсия таркибида бўлган.
- 1783-йил: АҚШ мустақилликка эришгач, Иллинойс Миссиссиппи дарёсигача АҚШ ҳудудига қўшилган ва унга Кентуcкй штатидан кўплаб америкаликлар келиб жойлашган.
- 1818-йил: Иллинойс АҚШ таркибига расмий равишда 21-штат сифатида қўшилган.
- Эриэ канали ва темир йўл тизими иқтисодий ўсишни тезлаштирган.
- Жон Дир томонидан ишлаб чиқилган пўлат плуг туфайли, бой қора тупроқли даштлар унумдор қишлоқ хўжалигига айланган.
🏭 Иқтисодий ва маданий тараққиёт
- Қишлоқ хўжалиги: Ерлар унумдорлиги кўплаб немис, швед ва бошқа иммигрантларни жалб қилган.
- Саноатлашув: 1900-йилга келиб Иллинойс АҚШдаги энг саноатлашган штатлардан бирига айланган.
- Буюк Миграция даври: Жанубдан кўчиб келган афро-америкаликлар айниқса Чикагода катта жамоа ташкил этган ва шаҳарнинг иқтисодий ҳамда маданий ҳаётида муҳим рол ўйнаган.
🌍 Маданий ва илмий аҳамияти
- ЮНЕСКО мероси об’эктлари:
- Кахокиа қадамжолари (Cаҳокиа Моундс)
- Франк Ллойд Wригҳт архитектурасининг айрим қисмлари
- Нуфузли университетлар:
- Чикаго университети
- Иллинойс университети
- Нортҳwестерн университети
- Президентлар: Уч нафар АҚШ президенти — Абраҳам Линколн, Улйссес Грант ва Бараcк Обама Иллинойсда яшаган ва бу ерда сайланган. Роналд Рейган ҳам бу штатда туғилган. Штатнинг расмий шиори: „Линколн юрти“.
🚛 Транспорт ва иқтисодий марказ
- Чиcаго порти: Буюк кўллар орқали Атлантика океанига ва Миссиссиппи дарёси орқали Мексика кўрфазига чиқиш имконини беради.
- Темир йўл тармоғи: 1860-йиллардан бери Чиcаго — АҚШнинг асосий темир йўл маркази.
- ЎҲаре аэропорти: Дунёнинг энг гавжум аэропортларидан бири ҳисобланади.
- „Пеорияда ўйнайдими?“ ибораси — Иллинойснинг бутун Америка кайфиятининг ифодаси бўлишини англатади (яъни, бу штат Америка жамиятининг кичик модели сифатида қаралади).
Манбалар
| Географияга оид уşбу мақола çаладир. Сиз уни бойитиб, ЗиёСферага ёрдам бериşингиз мумкин. |