Kontent qismiga oʻtish
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦

Illinoys

ZiyoSfera, erkin ensiklopediya
Иллинойс
Иллиноис
Штат
Illinoys bayrogʻi Illinoys tamgʻasi
Иллинойс байроғи Иллинойс тамғаси

Штат лақаби:
(Праириэ Стате)

Мамлакат AQSH bayrogʻi АҚСҲ
Пойтахт Спрингфиэлд
Энг йирик шаҳарлар Чиcаго
Аурора
Роcкфорд
Майдон

   • Бутун
   • % сув

АҚШ: 25-ўринда

149,998 км²
4.02 %

Аҳоли

   • Бутун (2021)
   • Зичлик
   • Сенат ўринлари
   • Электорал овозлари

АҚШ: 5-ўринда

12,763,371
86.27 киши/км²
19
21

ЙИМ

   • ЙИМ
   • ЙИМ/киши

АҚШ: 5-ўринда

$521,900 миллион
$41,056

Иттифоққа кириш

   • Сана

21-бўлиб

3 декабр 1818

Вақт УТC-6 (МСТ)
Қисқартма ИД [16]
Штат гули Виола

([[]])

Штат дарахти Wҳите оак

(Қуэрcус алба)

🗺️ Географияси ва жойлашуви

Иллинойс — АҚШнинг Ўрта Ғарбий ҳудудида жойлашган штат.

  • шимоли-шарқда — Мичиган кўли билан,
  • ғарбда — Миссисипи дарёси,
  • жанубда эса — Оҳио ва Вабаш дарёлари билан чегарадош.
  • Пойтахти — Спрингфиэлд шаҳри,
  • Энг йирик шаҳри — Чиcаго (Чикаго).
  • Аҳоли сони — АҚШда 6-ўринда (тахминан 12,8 миллион киши).
  • Ялпи ички маҳсулоти (ЯИМ) бўйича 5-ўринда.
  • Ер майдони бўйича — 25-ўринда.

🏛️ Тарихий кўриниш

  • Қадимда: Иллинойс минг йиллар давомида тубжой ҳиндулар яшаган ҳудуд бўлган.
  • ХВИИ асрда: Бу ерга илк бор франсуз миссионерлари ва мустамлакачилари келиб жойлашган. Ҳудуд Янги Франсия таркибида бўлган.
  • 1783-йил: АҚШ мустақилликка эришгач, Иллинойс Миссиссиппи дарёсигача АҚШ ҳудудига қўшилган ва унга Кентуcкй штатидан кўплаб америкаликлар келиб жойлашган.
  • 1818-йил: Иллинойс АҚШ таркибига расмий равишда 21-штат сифатида қўшилган.
  • Эриэ канали ва темир йўл тизими иқтисодий ўсишни тезлаштирган.
  • Жон Дир томонидан ишлаб чиқилган пўлат плуг туфайли, бой қора тупроқли даштлар унумдор қишлоқ хўжалигига айланган.

🏭 Иқтисодий ва маданий тараққиёт

  • Қишлоқ хўжалиги: Ерлар унумдорлиги кўплаб немис, швед ва бошқа иммигрантларни жалб қилган.
  • Саноатлашув: 1900-йилга келиб Иллинойс АҚШдаги энг саноатлашган штатлардан бирига айланган.
  • Буюк Миграция даври: Жанубдан кўчиб келган афро-америкаликлар айниқса Чикагода катта жамоа ташкил этган ва шаҳарнинг иқтисодий ҳамда маданий ҳаётида муҳим рол ўйнаган.

🌍 Маданий ва илмий аҳамияти

  • ЮНЕСКО мероси об’эктлари:
    • Кахокиа қадамжолари (Cаҳокиа Моундс)
    • Франк Ллойд Wригҳт архитектурасининг айрим қисмлари
  • Нуфузли университетлар:
    • Чикаго университети
    • Иллинойс университети
    • Нортҳwестерн университети
  • Президентлар: Уч нафар АҚШ президенти — Абраҳам Линколн, Улйссес Грант ва Бараcк Обама Иллинойсда яшаган ва бу ерда сайланган. Роналд Рейган ҳам бу штатда туғилган. Штатнинг расмий шиори: „Линколн юрти“.

🚛 Транспорт ва иқтисодий марказ

  • Чиcаго порти: Буюк кўллар орқали Атлантика океанига ва Миссиссиппи дарёси орқали Мексика кўрфазига чиқиш имконини беради.
  • Темир йўл тармоғи: 1860-йиллардан бери Чиcаго — АҚШнинг асосий темир йўл маркази.
  • ЎҲаре аэропорти: Дунёнинг энг гавжум аэропортларидан бири ҳисобланади.
  • „Пеорияда ўйнайдими?“ ибораси — Иллинойснинг бутун Америка кайфиятининг ифодаси бўлишини англатади (яъни, бу штат Америка жамиятининг кичик модели сифатида қаралади).

Манбалар