Инбридинг (инг. инбреэдинг, ин -ичида ва бреэдинг — кўпайтириш), инсухт — бир популясия доирасида яқин қариндошлар ёки умумий аждодга эга бўлган организмларни ўзаро чатиштириш. Организмда қариндошлик даражасининг ортиб бориши билан гомозиготали организмларнинг вужудга келиши эҳтимоллиги ҳам орта боради. Инбридингнинг энг юқори даражасига ўсимликларни ўзўзидан чанглантириш, ҳайвонларни қон бўйича яқин ёки узоқроқ қариндошлари билан (она х ўғил), (қиз х ота), (буви х набира) ва ҳакозо шаклларда уруғлантириш (қочириш) орқали эришилади (қаранг гомозиготалик). Масалан, ўсимликларни ўз чанги билан мажбурий (бир йиллик, гули икки жинсли ўсимликларда) ва қариндош индивидлар чанги билан қайтадан (айрим жинсли, икки паллали ўсимликларда) чангланади. Инбридинг натижасида инбрид (ўз-ўзидан чангланган) линия (инсухт линия) лар олинади. ИИнбридинг организм белги ва хусусиятларининг авлодларда ривожланиш ва барқарорлашувининг ортиб боришига (константликка) олиб келади. Табиатда ўз-ўзидан чангланувчи ўсимликларда иИнбридинг кўпинча четдан чангланиш билан алмашиб келади. Ўз-ўзидан чангланиш ирсий турғунликни, четдан чангланиш эса гетерозис ва ирсий фарқпанишни таъминлайди. ИИнбридингдан рецессив аллелларни аниқлашда, организмларнинг кўп аллеллари бўйича гомозигота (соф линиялар) олишда, зот ва навлардаги бирор белгини ривожлантирувчи аллелларни сақлаб қолишда фойдаланилади. ИИнбридингни қўллаб кўплаб экинлар навлари ва ҳайвонлар зотлари яратилган[1].

Манбалар

  1. ↑ ЎзМЕ. Биринчи жилд. Тошкент, 2000-йил