Infarkt

Ўпка инфарктининг микрографи (тасвирнинг ўнг томонифда) Нисбатан нормал ўпка ёнида (тасвирнинг чап томонида) Ҳ&Э доғи.

Инфаркт (лотинча: инфарcире „тўлиш, тиқилиш“) — таъсирланган ҳудудга етарли даражада қон таъминланмаганлиги сабабли тўқималарнинг ўлиши (некроз) га айтилади. Бунга артерия блокировкалари, ёрилиш, механик сиқилиш ёки вазоконстриксия, эмболия, артерияларнинг узоқ муддатли спазмлари ва гипоксия шароитида органнинг функционал ҳаддан ташқари кучайиши сабаб бўлиши мумкин. Натижада пайдо бўлган лезён инфаркт деб аталади

Сабаблари

талоқ ва жигардаги инфарктлар компютер томограммаси (оқ стрелкалар).

Юракнинг чап қоринча олд деворининг инфаркти.

Инфаркт узоқ давом этган ишемия натижасида юзага келади, бу қон таъминотининг бузилиши туфайли тўқималарнинг ҳудудига кислород ва озиқланишнинг етарли даражада таъминланмаганлигидир. Тўқималарнинг таъсирланган ҳудудини қон билан таъминлайдиган томир, томирдаги обструкция туфайли блокланиши мумкин (масалан, артериал эмбол, тромб ёки атеросклеротик бляшка), томирдан ташқарида бирор нарса томонидан сиқилиб, унинг торайишига олиб келади (масалан, ўсимта, волвулус ёки чурра), шикастланиш натижасида ёрилиб, ёрилиш оқими остида қон босимининг йўқолишига олиб келади ёки вазоконстриксия, яъни ташқи куч эмас, балки мушак деворининг қисқариши натижасида қон томирининг торайиши (масалан, кокаин вазоконстриксиясининг миёкард инфарктига олиб келиши).

Гипертензия ва атеросклероз ҳам атеросклеротик плаклар ҳамда тромбоэмболизм учун хавф омилларидир. Атеросклеротик шаклланишларда толали қопқоқ остида бляшка пайдо бўлади. Толали қопқоқ макрофаглардан ажралиб чиқадиган металлопротеиназалар ёки қон оқимининг томир ичидаги кесиш кучи билан парчаланганда, субендотелиал тромбогеник материал (ҳужайрадан ташқари матрица) айланиб юрувчи тромбоцитларга таъсир қилади ва томир деворида қон оқимини тўсиб қўядиган тромб ҳосил бўлади. Баъзида бляшка ёрилиши ва эмбол ҳосил қилиши мумкин, у қоннинг қуйи оқими билан томир тораядиган жойга боради ва охир-оқибат томир луменини ёпиб қўяди.