Katta yigirmatalik
Г20 мамлакатлари |
Г20; Йигирматалик гуруҳ (расман: инглизча: Гроуп оф Тwентй Финанcе Министерс анд Cентрал Банк Говернорс) — Молия вазирлари ва Марказий банклар учун халқаро анжуманлар муҳокама қилинадиган форум. Ва ўз ичига 20 иқтисодий кучга эга мамлакатлар: 19-таси йирик иқтисодий мамлакатлар ва Европа маслаҳати кенгаши ҳамда Европа Комиссияси билан Европа Иттифоқи Г20 аъзолари ҳисобланади. Бундан ташқари Г20 саммитларида одатда халқаро ташкилотлар доимий иштирокчилар рўйхатидан жой олган. Халқаро Валюта Жамғармаси, Жаҳон банки ва Бирлашган Миллатлар Ташкилоти шулар жумласидандир.[1].
Умумий ҳисобга олганда Г20 жаҳон иқтисодиётининг 90 % Ялпи ички маҳсулотни , 80 % Халқаро савдони (Европа Иттифоқи билан қўшиб ҳисоблаганда) ва Ер аҳолисининг учдан икки қисмини ташкил қилади.[2].
Халқаро молия тизимига тегишли бўлган саволлар бўйича ва ҳамкорлик учун асосий форумлардан ҳисобланади. 2008-йилга қадар Г20 бирон бир олий мақомда саммитлар ўтказмаган ва саммитнинг асосий фаолият тартиби ҳар йили молия вазирлари ва марказий банк раисларининг олий мақомда учрашувлар ўтказиши шулар қаторига киритилган. 90-нчи йилларда рўй берган Молиявий инқирозга жавобан ташкил этилган ва бирон бир ривожланаётган мамлакатлар жаҳон иқтисодиёти муаммоларини муҳокама қилишга ва керакли чоралар қабул қилиниши ҳуқуқига эга мамлакатлар (инглизча: эмергинг-маркет cоунтриэс) қаторида қайд этилмаган.
Фотогалерея
-
Г-20 Вашингтон, 2008
-
Г-20 Лондон, 2009
-
Г-20 Питцбург, 2009
-
Г-20 Торонто, 2010
-
Г-20 Сеул, 2010
-
Г-20 Канни, 2011
-
Г-20 Лос-Кабос, 2012
-
Г-20 Санкт-Петербург, 2013
-
Г-20 Брисбен, 2014
Саммитлар
Илк конференсия 1999-йилнинг 15-16-декабрларида Берлинда бўлиб ўтган. Йигирматалик гуруҳ— ривожланаётган мамлакатлар билан иқтисодий ва молиявий сиёсат саволлар борасида диалог юритиш учун — саноат борасида ривожланган етти мамлакатлар — Бирлашган Қироллик, Италия, Канада, АҚШ, Олмония, Франсия ва Япония каби мамлакатларнинг молия вазирлари таклифига биноан жорий этилган.
| Сана | Давлат | Ўтказилган жойлар | Қайдлар |
|---|---|---|---|
| Саммит ўтқазилган давлатлар | |||
| 14—15 ноябр 2008-йил | Инқирозга қарши саммит (2008) 2008-йилнинг 14—15-ноябрларида Жаҳон молиявий-иқтисодий инқирози билан боғлиқ бўлган саволлар муҳокамаси сифатида Вашингтонда ўтказилган. Франсия Президенти Ниcолас Саркозй ва Британия Бош вазири Гордон Броwнларнинг таклифлари билан саммит олий мақомда ўз фаолиятини бошлаган.[3]. | ||
| 2-апрел 2009-йил | Лондондаги Г-20 саммити (2009) 2009-йилнинг 2-апрелда Бирлашган Қироллик пойтахти Лондон шаҳрида бўли ўтган. Лондондаги саммитда Британия Молия вазирлиги учрашув айнан шу мамлакатда ўтказилиши сабабли ишлаб чиқаришни кенгайтириш таклифларини илгари суришган. Бундан асосий кўзланган мақсад ʻ’глобал кучларни бошқариш учун ўрта ҳажмдаги янги ўзгартиришлар киритиш процессини бошлаш’’ эканлигини Британиайлик мулозимлар томонидан таъкидланган. | ||
| 24-25 сентабр 2009-йил | Питцбургдаги Г-20 саммити (2009) 24-25 сентабр кунлари АҚШнинг йирик шаҳарларидан бири Питцбургда бўлиб ўтган.[4]. Саммит сўнгида: банк андозаларини биргаликда салоҳиятини ошириш, жумладан иқтисодий сиёсат муҳитини яратиш ва унда барча Г20га аъзо давлатларнинг тенг ҳуқуқли иштирокини таъминлаш каби масаъаларга ойдинлик киритилган. Ҳамда 2009-йилнинг 6-ноябрида Шотландиянинг Сент-Эндрюс шаҳрида Г20га аъзо мамлакатларнинг Молия вазирларидан таркиб топган, икки кунлик ассамблея ҳам бўлиб ўтган.[5]. | ||
| 26-27 июн 2010-йил | Торонтодаги Г-20 саммити (2010) 2010-йилнинг 26-27 июнларида Канаданинг Торонто шаҳрида бўлиб ўтган.[6]. Асосий келишувлардан бири бу ривожланган мамлакатларнинг ҳар йиллик бюджет дефицитини 2013-йилга қадар икки маротиба қисқартирилишини маълум қилган.[7]. | ||
| 11-12 ноябр 2010-йил | Сеулдаги Г-20 саммити (2010) Г20 вакил давлатлар ҳукумати раҳбарларининг бешинчи учрашуви, 2010-йилнинг 11-12-ноябрларида Жанубий Кореянинг пойтахти Сеул шаҳрида ўтказилган. Жаҳон молия системасида ва иқтисодиётида[8] кузатилган кескин ўзгаришлар ҳамда бирданига молия бозорлари инқирозга юз тутгани саммит чоғида муҳокама қилинган. Сеул шаҳри Г20 саммитлари тарихида илк бор мезбонликни қўлга киритган.[9] | ||
| 3-4 ноябр 2011-йил | Каннидаги Г-20 саммити (2011) Саммит 2011-йилнинг 3—4-ноябрларида Франсиянинг Канни шаҳрида болиб отган. Саммит олдига қойилган асосий мавзулардан бири бу Банклар тафтишини кучайтириш ва қаттиқ назоратга олиш козда тутилиб ва Г20 азолари вакиллари банклар фаолиятини қаттиқ тартибда назорат қилиш қонуни қабул қилинган. | ||
| 18-19 июн 2012-йил | Файл:Лос-Кабос Келишуви Маркази.жпг | Лос-Кабосдаги Г-20 саммити (2012) 2012-йил 18-19 июн кунлари Катта йигирматталикга аъзо мамлакатлар вакиллари иштирокидаги 7-чи саммит халқаро равишда Мексиканинг Лос-Кабос шаҳрида бўлиб ўтган. Ушбу саммитда Жаҳон молия инқирозига тобора ботиб бораётган жаҳон иқтисодиётини қутқариш масъалалари кўтарилган ҳамда асосий диққат Европа инқирозидан азият кўрган давлатларнинг иқтисодий саволларига жавоб топиш муаммолари саммит мавзуси сифатида кўрилган. | |
| 5 — 6 сентабр 2013 | Санкт-Петербургдаги Г-20 саммити (2013) 2013-йилнинг 5 — 6-сентабрида Россиянинг Санкт-Петербург шаҳрида Катта йигирматалик таркибидаги мамлакатлар иштирокидаги навбатдаги саккизинчи учрашув бўлиб ўтган.
Шерпой — Россия Президентининг ривожланган индустриал мамлакатлар гуруҳи бўйича раиси ва Катта йигирматалик иштирокидаги мамлакатлар раислари билан боғлиқ Россия Президентининг эксперт бошқаруви бошлиғи этилиб Ксения Юдаэва тайинланган[10][11][12][13]. Саммитда кўрилиши учун тақдим этилган асосий мавзулар:
| ||
| 15-16 ноябр 2014-йил | Файл:Брисбен Келишуви Маркази.жпг | Брисбендаги Г-20 саммити (2014) 15-16 ноябр кунлари Австралиянинг Брисбен шаҳрида 9-нчи саммитини ўтқазган. Австралия Бош вазири Тони Эббот Тинч океани бўйидаги Брисбен шаҳрида Г20 саммитини очаётиб, давлатларни глобал иқтисодиётни кенгайтиришга ундаган. Дунёнинг энг қудратли 20 давлати асосий эътиборни иқтисод, минтақавий можаролар ва иқлимдаги муаммоларга қаратиши керак, дея ўз фикрини билдирган Абботт.
Қаерга қараманг, муаммо ва қийинчиликлар. Яқин Шарқда урушлар, Шарқий Европада ҳам нотинчлик. Африкада ҳам аҳвол оғир. Умид ва оптимизм билан ҳаракат қилишимиз, ривожланган мамлакатлар бир ёқадан бош чиқариб, масалаларни ҳал этишимиз керак- деган Австралия раҳбари. Саммитда ҳар бир давлат келаси беш йилда ўз иқтисодиётини кўтариш учун қандай режага эканини тушунтириб бериши кутилган. Глобал ишлаб чиқариш миқдорини 2 триллион долларга етказиш режаланган.[14] | |
Яна қаранг
Адабиётлар
- Школяр Н. А. Председателство в „двадсатке“: от Мексики к России. Международная жизнь. — 2012. — № 11
Манбалар
- ↑ Г-20 Мембершип (Wайбаcк Мачине сайтида 2011-05-04 санасида архивланган) (Wайбаcк Мачине сайтида 2011-05-04 санасида архивланган) Информация на официалном сайте Г-20
- ↑ Абоут тҳе Г-20 (Wайбаcк Мачине сайтида 2008-11-06 санасида архивланган) (Wайбаcк Мачине сайтида 2008-11-06 санасида архивланган) Информация на официалном сайте Г-20
- ↑ Лех Риэффел. „Тҳе Г-20 Суммит: Wҳат’с Ит Алл Абоут?“. Броокингс Институте (2008-йил 27-октябр). 2012-йил 19-мартда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2014-йил 21-апрел.
- ↑ Офиц.сайт — www.питцбургҳсуммит.гов, 2009-08-15да асл нусхадан архивланди, қаралди: 2014-04-21
{{cитатион}}: но-бреак спаcе чараcтер ин|титле=ат поситион 11 (ёрдам) - ↑ Тҳе Сеарч Энгине тҳат Доэс ат (Wайбаcк Мачине сайтида 2017-09-08 санасида архивланган). // ИнфоWеб.нет
- ↑ „В Торонто проходит саммит "двадцатки"“. ИТАР-ТАСС (27 июня 2010 года).
- ↑ „Страны Г20 договорились вдвое сократить дефицит бюджета“. Лента.ру (2010-йил 27-июн). 2012-йил 19-мартда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2010-йил 1-июл.
- ↑ Чо Жин-сео. "Сеоул унвеилс Г20 суммитъс сймбол, " Кореа Тимес (РОК). 8-июл 2010-йил; ретриэвед 10-Нов 2010-йил.
- ↑ Оливер, Чристиан. "Сеоул: С Кореа лоокс форwард то иц оwн партй, " Финанcиал Тимес (УК). 25-июн 2010-йил.
- ↑ Руссиа wилл ҳост Г20 суммит ин 2013 (Wайбаcк Мачине сайтида 2012-06-19 санасида архивланган) (Wайбаcк Мачине сайтида 2012-06-19 санасида архивланган), ат русскиэ-простори.cом, 6-март 2012-йил
- ↑ Руссиа то ҳост Г20 суммит ин 2013 (Wайбаcк Мачине сайтида 2013-02-08 санасида архивланган), РИА Новости,4-ноябр 2011-йил
- ↑ Саинт Петерсбург то ҳолд Г20 Суммит оф 2013 (Wайбаcк Мачине сайтида 2013-02-08 санасида архивланган) (Wайбаcк Мачине сайтида 2013-02-08 санасида архивланган), Воиcе оф Руссиа, 12-апрел 2012-йил
- ↑ „Саинт Петерсбург то ҳолд Г20 Суммит оф 2013“. Стратегиc-cултуре.орг (12-апрел 2012-йил). 2013-йил 18-февралда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 19-июн 2012-йил. (Wайбаcк Мачине сайтида 2013-02-18 санасида архивланган)
- ↑ ҳттп://www.америкаовози.cом/cонтент/г20-эcономй/2521557.ҳтмл
Ҳаволалар
| Викиомборда „Катта йигирматалик“ мавзуси бўйича медиафайллар бор. |
- Официалний сайт Г-20 (Wайбаcк Мачине сайтида 2011-02-08 санасида архивланган)
- О „Группе двадсати“ на сайте НИУ ВШе (Wайбаcк Мачине сайтида 2014-04-22 санасида архивланган)
- Саммит молодих предпринимателей 2013 в рамках встречи болшой двадсатки (Wайбаcк Мачине сайтида 2018-09-16 санасида архивланган)
