Merki
Мерки (қозоқча: Меркі) — қишлоқ, Қозоғистон Республикасининг Жамбул вилояти, Мерки туманидаги қишлоқ. Мерки қишлоқ округининг маъмурий маркази. КАТО коди — 315430100[2].
Мерки қозоқча: Меркі | |
|---|---|
| қишлоқ | |
| Мамлакат | Қозоғистон |
| Вилоят | Жамбул вилояти |
| Туман | Мерки тумани |
| Аҳолиси (2019) |
11 791[1] |
| Вақт минтақаси | УТC+5:00 |
| Телефон коди | +772632 |
| Почта индекс(лар)и | 080500 — 080502 |
| Автомобил коди | 08 (Ҳ) |
Аҳолиси
1999-йилда қишлоқ аҳолиси 12882 кишини (6157 эркак ва 6725 аёл) ташкил қилган[3]. 2009-йилги аҳолини рўйхатга олиш маълумотларига кўра, қишлоқда 13,467 киши (6,564 эркак ва 6,903 аёл) яшаган[3]. 2019-йил бошида қишлоқ аҳолиси 11791 кишини (6127 эркак ва 5664 аёл) ташкил қилган.
Тарихи
Биринчи марта араб географлари ўз асарларида Меркини эслатиб ўтишган: „Мирки — ўртача катталикдаги шаҳар бўлиб, мустаҳкам қал’аси бор“. Қишлоқ номи форсча „мирки“ — „марказ“ сўзидан олган. Тарихий манбаларда қарлуқ қабилалари яшаган Мирка ерлари ҳам қайд этилган. Ҳукумат ва молия раҳбарлари учун 945-йилда ёзилган ва Бағдодда Бувайҳидлар саройида сақланган махсус битикда шундай дейилган: "Шош шаҳридан Гўзгердгача бўлган масофа 7 фарсах … Тароздан ўнгда тоғлар, чап томонда илиқ қумлар, қарлук чорвачиларининг қишлоғи. Бу чўл кимаклар чегарасигача чўзилган. Тоғларда кўплаб мевалар, ёнча ва тоғ пиёзлари ўсади. Ҳаммаси бўлиб, Тараздан Кулангача чўл орқали ўтадиган йўл 14 фарсах бор. Қуландан Мирки қишлоғигача — 4 фарсах, Миркадан Ас-парагача чўл орқали Кулан билан бир хил — 4 фарсах. Оқбешимдан Қошғаристон билан чегарадош бўлган Юқори Барсахонгача бўлган яйловлар ва сув омборлари орқали 15 кунлик, турклар почтаси учун эса уч кунлик йўл бўлади. Мирканинг қадимги аҳолиси деҳқончилик билан шуғулланганлигини 1987-йил 9-майда Комсомолское кўли ҳудудида, 6 метр чуқурликда қадимий топилмалар топилганлиги ҳам тасдиқлайди. Меркида металл буюмлар, шиша ишлаб чиқарилган, чилангарлик ва заргарлик, умуман ҳунармандчилик ривожланган. Мирки қал’асидан чироқ ва идиш-товоқ бўлаклари топилганлиги бунинг яққол далилидир.
Маҳаллий аҳоли орасидан чиққан таниқли шахслар
- Нанаэв, Кемелбек Қосимқулович (1945—2013) — қирғиз давлат арбоби, дипломат.
- Толенди Гарифович Мустафин (1942—1994) — атоқли математик, физика-математика фанлари доктори, профессор, Миллий Фанлар академияси Амалий математика институти ва Республика Таълим вазирлиги директори.
Манбалар
- ↑ „Численность населения Республики Казахстан по полу в разрезе областей, городов, районов, районных центров и поселков на начало 2019 года“. Комитет по статистике Министерства национальной экономики Республики Казахстан. 2020-йил 13-июнда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2019-йил 21-ноябр.
- ↑ „База КАТО“. Агентство Республики Казахстан по статистике. 2013-йил 27-сентябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2013-йил 16-феврал.
- ↑ 3,0 3,1 „Итоги Национальной переписи населения Республики Казахстан 2009 года“. Агентство Республики Казахстан по статистике. 2013-йил 13-майда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2013-йил 14-июн.
Адабиёт
- Қазақ мәдениэті. Энсиклопедиялиқ аниқтамалиқ. Алмати: „Аруна Лтд.“ ЖШС, 2005 ИСБН 9965-26-095-8
 | Қозоғистон географиясига оид уşбу мақола çаладир. Сиз уни бойитиб, ЗиёСферага ёрдам бериşингиз мумкин. |