Muazzin sahifasining manbasini koʻrish

{{Usul al-Fiqh}}
'''Muazzin''' ({{lang-ar|مُؤَذِّن}} — eʼlon etuvchi, chaqiruvchi) — masjidda azon aytib, namozga chorlovchi shaxs; xalq tilida soʻfi deb ham ataladi{{OʻzME-M}}.

== Tarixi ==
Muazzin uchta asosiy vazifani ado etadi: namozxonlarni toʻplaydi, [[imom]]ni chaqiradi va namoz boshlanganligini eʻlon qiladi. Ushbu uch majburiyat vaqt oʻtishi bilan maʻlum oʻzgarishlarga uchragan. Dastlab Muazzin musulmonlar yashaydigan uylarni aylanib chiqib ularni shu tariqa namozga toʻplashi lozim boʻlgan. Minora paydo boʻlishi bilan Muazzin [[azon]]ni uning tepasiga chiqib aytadigan boʻlgan. Ilk [[islom]] davrida shaharning [[jome masjidi]]da [[namoz]] paytida hokimning oʻzi [[imom]]lik vazifasini bajargani tufayli Muazzinning zimmasiga [[namoz]]xonlar toʻplanganlaridan soʻng hokimni chaqirish ham yuklatilgan. Bu tajriba <nowiki>VIII</nowiki> asr oʻrtalarigacha davom etgan. Ibodat boshlanganligani eʻlon qilish uchun maxsus chaqirish - iqoma xizmat qilgan, u orqali dastlabki vaqtlarda masjidga hokim kelgani bildirilgan. Muazzin ilk islom davrida hokimning xizmatkori va yordamchisi hisoblangan. Davr oʻtishi bilan [[azon]] aytish murakkablashgan, oʻz tarkibiga kalimai shahodatni kiritgan va ibodatning oʻziga xos turiga aylangan. Shunga muvofiq Muazzinlik ham yangacha talqinga ega boʻlgan. Uning faoliyat doirasi kengaygan. <nowiki>VII</nowiki> asr oxiridayoq Misrda Muazzin zimmasiga tunda qoʻshimcha [[namoz]]larni oʻqish yuklatilgan. Bundan tashqari <nowiki>IX</nowiki> asrning ikkinchi yarmida Muazzinning maxsus xonasida namozxonlar tunda [[Qurʼon]]dan [[sura]], [[oyat]]larni [[tilovat]] qilishlari lozim boʻlgan, <nowiki>XII</nowiki> asrning ikkinchi yarmida, [[Salohiddin Ayyubiy|Salohiddin]] davrida Muazzin kechki azon paytida aqida oʻqiy boshlagan, <nowiki>XIV</nowiki> asr boshidan esa, [[juma]] kunlari ertalab minorada [[zikr]] tushilgan. 
[[Muhammad alayhis-salom|Muhammad (sav)]] huzurlarida ikki Muazzin - [[habash]] choʻri oʻgʻli [[Bilol ibn Raboh]] va [[Abu Bakr]] ra)ning mavlosi [[Ibn Umm Maktum]] boʻlishgan. Shuning uchun masjidlarda ikki Muazzin boʻlishi maqtovga sazovor deb bilingan. Biroq kichik masjidlarda Muazzinning vazifasini koʻpincha imomning oʻzi bajargan va bajarmoqda. Muazzinlik vazifasi koʻpincha merosiy boʻlgan. Xalifa Usmon (ra) davrida (644-656) Muazzinlar maosh oladigan boʻlishgan. 
[[Oʻrta asr]]larda Muazzinlar tashkilot (korporatsiya)ga birlashganlar, uning tepasida rais al-Muazzinin turgan. Muazzin vazifasini [[tahorat]]siz, mast, aqli noraso kishilar va [[ayol]]lar bajarishi mumkin emas. Minoralar paydo boʻlishi bilan nazariy jihatdan Muazzinni balandlikdan turib masjid atrofidagi uylarning haramiga va ichkari qismiga koʻz tashlamasligi uchun koʻzi koʻr boʻlishi afzal deb bilingan. Hozirgi paytda musulmon mamlakatlarida Muazzinlar ovoz-kuchaytirish moslamalaridan foydalanadilar.
== Manbalar ==
{{manbalar}}

{{OʻzME}}

[[Turkum:Diniy atamalar]]


{{islam-stub}}