Muhammad Ali Jinnoh
| Шахсий маълумотлари | |
|---|---|
| Сиёсий партияси | Муслим Леагуэ (1947–1948) |
| Муносабатлари | Сеэ Жиннаҳ фамилй |
Муҳаммад Али Жинна (Урду талаффузи: [моɦəмːəд̪ əлиː д͡ʒɪнːɑːɦ], Гужарати талаффузи: [мəɦ(ə)мəд̪ əли д͡ʒʱиɽ̃ɑ]; туғилган Маҳомедали Жиннаҳбҳаи; 1876-йил - 25-декабр - 1948-йил 11-сентабр) ҳуқуқшунос, сиёсатчи ва Покистон асосчиси [1] Жинна 1913-йилдан 1947-йил 14-августда Покистон ташкил этилгунга қадар Бутун Ҳиндистон мусулмонлар лигасининг раҳбари, сўнгра вафотигача Покистоннинг биринчи генерал-губернатори бўлиб ишлаган. Покистонда уни Қуаид-и-Азам ("Буюк Раҳбар") ва Баба-и-Қаум (" Халқ отаси ") сифатида ҳурмат қилишади. Унинг туғилган куни Покистонда миллий байрам сифатида нишонланади.
Карачи шаҳридаги Вазир саройида туғилган Жинна Англиянинг Лондон шаҳридаги Линколн'с Инн'да адвокат сифатида ўқитилган. Ҳиндистонга қайтиб келгач, у Бомбей Олий судига ишга кирди ва миллий сиёсатга қизиқди, бу унинг юридик фаолиятини сиёсат билан алмаштирди. Жинна ХХ асрнинг дастлабки йигирма йиллигида Ҳиндистон Миллий Конгрессида машҳурликка эришди. Сиёсий карерасининг дастлабки йилларида Жинна ҳинд-мусулмон бирлигини ёқлаб, Конгресс ва Бутун Ҳиндистон мусулмон лигаси ўртасида 1916-йилда Лакхнау пактини шакллантиришга ёрдам берди, бунда Жинна ҳам машҳур бўлди. Жинна Бутун Ҳиндистонда уй бошқаруви лигасида асосий етакчига айланди ва Ҳиндистон яриморолидаги мусулмонларнинг сиёсий ҳуқуқларини ҳимоя қилиш учун ўн тўрт банддан иборат конституциявий ислоҳот режасини таклиф қилди. Бироқ, 1920-йилда Жинна Конгрессдан исте'фога чиқди ва у сиёсий анархия деб ҳисоблаган сатяграха кампаниясини кузатишга рози бўлди.
1940-йилга келиб, Жинна субконтинент мусулмонлари мустақил ҳинд-мусулмон давлатида қўлга киритишлари мумкин бўлган чегараланган мақомдан қочиш учун ўз давлатига эга бўлиши кераклигига ишонди. Ўша йили Жинна бошчилигидаги Мусулмонлар Лигаси ҳинд мусулмонлари учун алоҳида миллат бўлишини талаб қилиб, Лаҳор резолюциясини қабул қилди. Иккинчи жаҳон уруши даврида Конгресс етакчилари қамоққа ташланган пайтда Лига кучайди ва урушдан кўп ўтмай ўтказилган вилоят сайловларида мусулмонлар учун ажратилган ўринларнинг кўпини қўлга киритди. Охир-оқибат, Конгресс ва Мусулмонлар Лигаси бутун Британия Ҳиндистонининг мустақилликка эришгандан сўнг ягона давлат сифатида бирлашишига имкон берадиган ҳокимиятни тақсимлаш формуласига эриша олмади.
Мерос
Иқтибослар
Манбалар
- Аҳмед, Акбар С.. Жиннаҳ, Пакистан, анд Исламиc Идентитй: Тҳе Сеарч фор Саладин. Лондон: Роутледге, 2005. ИСБН 978-1-134-75022-1.
- Болитҳ, Ҳеcтор. Жиннаҳ: Cреатор оф Пакистан. Лондон: Жоҳн Муррай, 1954. ОCЛC 1001456192.
- Cоҳен, Степҳен Пҳилип. Тҳе Идеа оф Пакистан. Wашингтон, Д.C.: Броокингс Институтион Пресс, 2004. ИСБН 978-0-8157-1503-0.
- Гандҳи, Ражмоҳан. Пател: А Лифе. Аҳмедабад: Наваживан, 1990.
- Ҳиббард, Сcотт. Религиоус Политиcс анд Сеcулар Статес: Эгйпт, Индиа, анд тҳе Унитед Статес. Балтиморе: Жоҳнс Ҳопкинс Университй Пресс, 1994. ИСБН 978-0-8018-9669-9.
- Жалал, Аеша. Тҳе Соле Спокесман: Жиннаҳ, тҳе Муслим Леагуэ анд тҳе Деманд фор Пакистан, папербаcк, Cамбридге: Cамбридге Университй Пресс, 1994. ИСБН 978-0-521-45850-4.
- Жиннаҳ, Фатима. Мй Бротҳер. Қуаид-и-Азам Аcадемй, 1987. ИСБН 978-9694130361.
- Кҳан, Ясмин. Тҳе Греат Партитион: Тҳе Макинг оф Индиа анд Пакистан, папербаcк, Неw Ҳавен, Cонн.: Яле Университй Пресс, 2008. ИСБН 978-0-300-12078-3.
- Малик, Ифтикар Ҳ.. Тҳе Ҳисторй оф Пакистан, Тҳе Греэнwоод Ҳисториэс оф тҳе Модерн Натионс. Wестпорт, Cонн.: Греэнwоод Пресс, 2008. ИСБН 978-0-313-34137-3.
- Моҳиуддин, Ясмеэн Ниаз. Пакистан: А Глобал Студиэс Ҳандбоок. Санта Барбара, Cалифорниа: АБC-CЛИО, 2007. ИСБН 978-1-85109-801-9.
- Мооре, Р. Ж. (1983). "Жиннаҳ анд тҳе Пакистан Деманд". Модерн Асиан Студиэс 17 (4): 529–561. дои:10.1017/С0026749Х00011069. ҳттпс://арчиве.орг/детаилс/сим_модерн-асиан-студиэс_1983-10_17_4/паге/529.
- Пури, Балраж (7 Марч 2008). "Cлуэс то ундерстандинг Жиннаҳ". Эcономиc анд Политиcал Wеэклй (Бомбай: Самеэкша Труст) 43 (9): 33–35.
- Реад, Антҳонй. Тҳе Проудест Дай: Индиа'с Лонг Роад то Индепенденcе. Неw Ёрк: W.W. Нортон & Cо., 1997. ИСБН 978-0-393-04594-9.
- Сингҳ, Жасwант. Жиннаҳ: Индиа-Партитион анд Индепенденcе. Охфорд: Охфорд Университй Пресс, 2009. ИСБН 978-0-19-547927-0. ОCЛC 611042665.
- Wолперт, Станлей. Жиннаҳ оф Пакистан. Неw Ёрк: Охфорд Университй Пресс, 1984. ИСБН 978-0-19-503412-7.