Piskom sahifasining manbasini koʻrish

{{Daryo bilgiqutisi|Havzasi=2540 km²|Quyilishi=Chorboq suv ombori|Boshlanish joyining balandligi=1485 m|Boshlanish joyi=[[Maydontol]] va [[Oygaying]] daryolari qo‘shilishidan hosil bo‘ladi.|Boshlanishi=Maydontol tizmasi}}

'''Piskom''' – [[Toshkent viloyati]]dagi [[daryo]]. [[Chirchiq (daryo)|Chirchiq]] daryosining oʻng bosh irmogʻi. [[Maydontol tizmasi]]ning shimoliy yon bagʻridan oqib tushadigan Maydontol va [[Piskom tizmasi]]ning shimoli-gʻarbiy yon bagʻridan oqib tushadigan ''Oygaying soylarining'' qoʻshilishidan hosil boʻlib, shimoli-sharqdan janubi-gʻarb tomon oqadi va [[Chorvoq soyligi]]ga kelganda [[Chatqol]] daryosi bilan qoʻshilib, Chirchiq daryosini hosil qiladi. Uzunligi 70&nbsp;km, havzasining maydoni 2540&nbsp;km²<ref>{{Kitob manbasi |title=O‘ZBEKISTON JOY NOMLARINING IZOHLI LUG‘ATI |origyear=2022 |language=O‘zbek |publisher=Donishmand ziyosi |location= |pages=624 |isbn=978-9943-7673-7-9 |page=319}}</ref>.

== Tavsifi ==
Piskom avval chuqur [[togʻ]] vodiysida toshlar orasidan, soʻngra terrasali keng vodiyda oqadi. [[Daryo]] havzasi ancha baland (oʻrtacha balandligi 2645 m) boʻlib, unda umumiy maydoni 130&nbsp;km²ga yaqin 140 dan ortiq kichik muzlik bor. Piskom qor-muzlik suvidan toʻyinadi. Oʻrtacha koʻp yillik suv sarfi 82 m³/sek. Yillik oqimning 47% mart – iyun, 38% [[iyul]]— sentabr, qolgan 15% esa [[oktabr]]–[[fevral]] oylarida oqib oʻtadi. [[Suv]]i [[mart]]dan ko‘paya boshlaydi, [[iyun]]—[[iyul]]da eng koʻp, [[yanvar]]—[[fevral]]da esa eng kam boʻladi. Eng koʻp suv sarfi 700 m³/sek va undan ortiq, eng kam suv sarfi 10 m³/sek. gacha. Piskom ancha loyqa [[daryo]] (har 1 m³ suvida oʻrtacha hisobda 200 g loyqa boʻladi). Piskomga 40 dan ortiq soy va jilgʻalar kelib qoʻshiladi. Ulardan eng yiriklari: [[Ixnachsoy]], [[Qoraqizsoy]], [[Teparsoy]], [[Aksarsoy]] va [[Novalisoy]].<ref>[[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil</ref>.

== Daryo vodiysi ==
Piskom daryosi oqib oʻtuvchi vodiy boʻylab butazorlar, shuningdek, mevali daraxtlar (olma, nok, oʻrik va olxoʻri), mayda yongʻoqzorlar, chinor va teraklar oʻsadi. Vodiy faunasi ham boy: bu yerda [[kirpi]]lar, [[suvsar]]lar, [[tulki]]lar, marmotlar, shuningdek, yovvoyi choʻchqalar va qoʻngʻir ayiqlar yashaydi.
== Piskom daryosi irmoqlari ==
Piskom irmoqlaridagi suv miqdori mavsumiy tarzda oʻzgarib turadi. Togʻ tepasidagi qorlarning erishi natijasida sel kelishi ham mumkin. Irmoqlar oʻz yoʻllarida sharshara va koʻllarni hosil qilishadi.

Quyida daryoning [[Oygaying]] va [[Maydontol]] qoʻshilishidan hosil boʻlganidan toki [[Chorboq suv ombori]]ga qoʻshilishigacha boʻlgan masofada hosil qilgan yirik irmoqlari koʻrsatilgan:

* Anaulgensoy (oʻngda)
* [[Ixnachsoy]] (chapda)
* Piskomsoy (chapda)
* Urungach (oʻngda)
* Bodoqdoy (chapda)
* Kogari-Kapchigay (chapda)
* Teparsoy (oʻngda)
* Kaptarkush (chapda)
* Haromzodasoy (oʻngda)
* [[Ispaysoy]] (chapda)
* Mullasoy (chapda)
* [[Aksarsoy]] (chapda)
* [[Novalisoy]] (oʻngda)
Oxirgi uchta soy Piskom daryosi bilan birga [[Chorboq suv ombori]]ga borib qoʻshiladi<ref>{{Veb manbasi |url=https://meros.uz/object/chorvoq-suv-ombori |sarlavha=Chorvoq suv ombori}}</ref>.

== Turizm ==
Sayyohlar koʻpincha Piskom [[daryo]]si boʻylab sol va [[qayiq]]larda sayr qilishadi. Hozirgi vaqtda Piskom vodiysining katta qismi chegara zonasida joylashgani sababli, sayyohlarga maxsus ruxsatnoma berish tartibi yoʻlga qoʻyilgan.
[[File:Водопад на Испайсае, Ташкентская область, Узбекистан.jpg|thumb|Ispaysoy hosil qilgan sharshara]]
Piskomning oʻng irmogʻi Haromzodasoy muhim sayyohlik markazidir. Bu nom („noqonuniy oqim“ deb tarjima qilingan) suvning asosiy qismi qoyadagi teshiklaridan oqib oqib chiqadi. Keyin unga [[qor]] va boshqa irmoqlarning suvlari qoʻshiladi<ref name="RTT_X">{{veb manbasi|author = Рысбеков Ю.Х|url = http://cawater-info.net/rivertwin/documents/pdf/rysbekov2.pdf|title = Трансграничные проблемы Чирчик-Ахагаранского бассейна. Научно-информационный Центр Межгосударственной Координационной Водохозяйственной Комиссии Центральной Азии, Ташкент, Узбекистан|lang = ru|format = pdf|website = cawater-info.net|date = |accessdate = 2020-01-14|deadlink = no|archive-date = 2020-02-15|archive-url = https://web.archive.org/web/20200215075146/http://www.cawater-info.net/rivertwin/documents/pdf/rysbekov2.pdf}}</ref>, a ploщad basseyna 2540&nbsp;km²<ref name="RTT_X" />.

== Aholi punkti ==
Daryoning quyi oqimida aholi punktlari bor, masalan, Nanay, [[Bogʻiston]]. Oʻrta oqimdagi eng yirik aholi punkti Piskom qishlogʻi<ref>{{veb manbasi |url = http://www.whitewater.ru/tourism/Rivers/Hydrolog/pskem.htm |deadlink = yes |title = Географические и гидрологические характеристики (по материалам справочника "Ресурсы поверхностных вод СССР") |accessdate = 2013-07-30|archiveurl = https://web.archive.org/web/20010319164128/http://www.whitewater.ru/tourism/Rivers/Hydrolog/pskem.htm |archivedate = 2001-03-19}}</ref>.

== Gidroenergetika ==
Hozir [[Chirchiq-Boʻzsuv suvenergetika trakti]] tarkibiga kiruvchi Ispay qishlogʻi yaqinida Piskom GESi qurilmoqda<ref>{{Veb manbasi |url=https://kun.uz/uz/news/2017/10/03/foto-pskem-daresida-jirik-ges-kurilmokda |sarlavha=Foto: Pskem daryosida yirik GES qurilmoqda |sana=2017-10-03}}</ref>. Rejalashtirilgan quvvati 404,4 MVt. Qurilishning rejalashtirilgan yakunlash muddati – 2024 yil.

== Galereya ==
<gallery>
Fayl:Pskem bridge near ispay.jpg|Piskom daryosi o‘zani
Fayl:Pskem-valley.JPG|Daryo vodiysi
File:Пскем река.jpg
</gallery>

== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{commonscat|Pskem River}}
{{chala}}

{{OʻzME}}
{{Sirdaryo gidrologik tizimi}}

[[Turkum:Chorvoq suv omboriga quyiladigan daryolar]]
[[Turkum:Boʻstonliq tumani daryolari]]