Pomir-Olay togʻlari
Помир-Олай — (Помиро-Олай деб ҳам аталади, русча: Памиро-Алай) Ўрта Осиёнинг жануби-шарқидаги тоғли ўлка. Фарғона водийсидан жанубида, Тожикистон (шим.-шарқса), Ўзбекистон Республикаси (ғарбда) ва Туркменистан (жан, ғарбда) ҳудудларида жойлашган. ҲисорОлай тоғлари, Тожикистон депрессияси ва Помир каби 3 асосий қисмдан иборат.[1] Тян-Шан тоғларидан ғарбга чўзилган тўртта асосий тоғ тизмаларини ўз ичига олади ва Помирнинг асосий тизмасидан шимолда жойлашган. Улар турлича Тян-Шан[2], Помир[3] ёки алоҳида тоғлар тизими таркибига[4] киради. „Помиро-Олой“ атамаси, шунингдек, Помир, Помир-Олой (кейинчалик „Ҳиссаро-Олой“ деб юритилган)ни ўз ичига олган тоғли ҳудудга нисбатан ҳам қўлланади[5][6].
| Помир-Олай русча: Памиро-Алай | |
|---|---|
|
Анзоб довони яқинидаги Зарафшон тизмаси кўриниши | |
| Жойлашуви | Тожикистон |
| Тоғ тизмаси | Помир |
| Эни | 150 Э/W |
| Чўққиси | Пик Скалистй |
| Баландлиги | 5621 м. |
| Энг қулай йўл | йўқ |
Помир-Олой шимолда Сирдарё (Фарғона водийси) ва жанубда Вахш дарёси оралиғида жойлашган[3]. Унинг энг баланд чўққиси — Пик Скалистй, 5621 метрдир[7]. Помир-Олойнинг узунлиги ғарбий-шарқий йўналишда тахминан 900 км, ғарбий қисмида эса 150 км гача[6].
Асосий тизмалар
Помир-Олой қуйидаги тоғ тизмаларига бўлинади:[2]
- Туркистон тизмаси (5,621 м)
- Олай тизмаси (5,544 м)
- Зарафшон тизмаси (5,489 м), Фон тоғларини ҳам ўз ичига олади
- Ҳисор тизмаси (4,643 м), Кўҳитанг тизмасини ҳам ўз ичига олади
Манбалар
- ↑ ЎзМЕ. Биринчи жилд. Тошкент, 2000-йил
- ↑ 2,0 2,1 В.С. Буртман (2000). "Cенозоиc cрустал шортенинг бетwеэн тҳе Памир анд Тиэн Шан анд а реcонструcтион оф тҳе Памир–Тиэн Шан транситион зоне фор тҳе Cретаcеоус анд Палаэогене". Теcтонопҳйсиcс 319 (2): 69–92. дои:10.1016/С0040-1951(00)00022-6. ҳттп://гинрас.ру/струcт/21/10/филес/Б-2000а-Э.пдф.
- ↑ 3,0 3,1 Ирина Мерзлякова „16 Тҳе Моунтаинс оф Cентрал Асиа анд Казакҳстан“, . Тҳе Пҳйсиcал Геограпҳй оф Нортҳерн Эурасиа, 2002 — 377–402-бет. ИСБН 978-0-19-823384-8.
- ↑ Магдалена Опаłа-Оwcзарек; Тадеусз Ниэдźwиэдź (2019). "Ласт 1100 йр оф преcипитатион вариабилитй ин wестерн cентрал Асиа ас ревеалед бй треэ-ринг дата фром тҳе Памир-Алай". Қуатернарй Ресеарч 91: 81–95. дои:10.1017/қуа.2018.21.
- ↑ Памиро-Алай, Греат Совиэт Энcйcлопедиа
- ↑ 6,0 6,1 Гиссаро-Алай, Греат Совиэт Энcйcлопедиа
- ↑ Совет Иттифоқи ҳарбий харитаси 1:500.000 Ж-42-Б
Ҳаволалар
| Географияга оид уşбу мақола çаладир. Сиз уни бойитиб, ЗиёСферага ёрдам бериşингиз мумкин. |
| Тожикистон географияси ҳақидаги уşбу мақола çаладир. Сиз уни бойитиб, ЗиёСферага ёрдам бериşингиз мумкин. |
| Ўзбекистон географияси ҳақидаги уşбу мақола çаладир. Сиз уни бойитиб, ЗиёСферага ёрдам бериşингиз мумкин. |
| Ушбу мақолада Ўзбекистон миллий энсиклопедияси (2000-2005) маълумотларидан фойдаланилган. |
- Barcha chala maqolalar
- Geografiyaga oid chala maqolalar
- Tojikiston geografiyasiga oid chala maqolalar
- Oʻzbekiston geografiyasiga oid chala maqolalar
- Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi maqolalari
- Oʻrta Osiyo
- Oʻzbekistonning relef shakllari
- Tojikiston togʻ tizmalari
- Pages using duplicate arguments in template calls