Shamsulmulk

ШамсулмулкШамсулмулк, Малик Шамсулмулк (Наср) ибн Иброҳим Тамғачхон (1020 — 1080, Бухоро) — Қорахонийлар ҳукмдори (1068—80).

Ғарбий қорахонийлар хоқонлиги асосчиси Иброҳим ибн Насрнинг ўғли. Салжукийлар султони Алп Арслоннинг бевақт ўлимидан кейин ШамсулмулкТермиз ва Балхни қисқа муддат ишғол қилиб турган. Бироқ тез орада Алп Арслоннинг вориси Маликшоҳ бу шаҳарларни ўз давлатига қайта қўшиб олган. Бошқа тарафдан Қодир Юсуф Тамғачхон ва унинг ўғиллари Шамсулмулкка қарши кураш олиб бориб, ундан Сирдарёнинг шимоли ва Фарғона водийсини тортиб олганлар. Шамсулмулк Мовароуннаҳр, хусусан, Бухорода катта қурилишлар олиб борган.

Работи Малик карвон саройи

"Бухоро тарихи" асарида келтирилишича, Бухоро Шамсулмулк ва унинг атрофларида қурилган кўплаб меъморий обидалар Шамсулмулк номи билан боғлиқдир. У Бухородаги Жоме масжидини таъмирлаб, қайта қурган (1069). Кармана яқинидаги Чўли Маликда ҳашаматли карвонсарой ва работ (қаранг Работи Малик) ва Ҳазора қишлоғида Деггароний масжидини ҳам Шамсулмулк қурдирган.

Адабиётлар

Наршахий, Бухоро тарихи, Т., 1966.

Қорахонийлар сулоласи

Билга Кул Қодир хоқон (850 - 880) Бозир Арслонхон (? - 910) Оғулчак Арслонхон (910 - 920) Абдулкарим Сотуқ Буғрохон (920 - 955) Мусо Буғрохон (955 - 958) Сулаймон Арслонхон И (968 - 970) Али Арслонхон И (970 - 998) Аҳмад ибн Али Арслонхон (998 - 1017) Мансур ибн Али (1017 - 1024) Аҳмад Тоғонхон ИИ (1024 - 1026) Юсуф Қодирхон (1026 - 1032) Сулаймон Арслонхон ИИ (1032 - 1040) Шарқий Қорахонийлар давлати Сулаймон Арслонхон ИИ (1032 - 1056) Муҳаммад Буғрохон (1056 - 1057) Иброҳим Буғрохон И (1057 - 1059) Маҳмуд Тўғрулхон (1059 - 1074) Умар Тўғрулхон (1074 - 1075) Хорун Буғрохон ИИ (1075 - 1102) Жаброил Қодирхон (1102 - 1103) Аҳмад Арслонхон ИИ (1103 - 1128) Иброҳим Буғрохон ИИ (1128 - 1156) Муҳаммад Буғрохон ИИИ (1156 - 1180) Юсуф Тамғачхон ИИ (1180 - 1205) Муҳаммад Буғрохон ИВ (1205 - 1211) Ғарбий Қорахонийлар давлати Иброҳим ибн Наср (1040 - 1068) Шамсулмулк (1068 - 1080) Хизрхон (1080 - 1087) Аҳмадхон ибн Хизрхон (1087 - 1089) Ёқубхон‎ (1089 - 1095) Масудхон И‎ (1095 - 1097) Сулаймон Тамғачхон (1097) Маҳмудхон И‎ (1097 - 1099) Жаброил Қодирхон (1102 - 1103) Арслонхон Муҳаммад (1102 - 1130) Наср ИИ (1128 - 1129) Аҳмад Қодирхон ИИИ (1129 - 1130) Ал-Хасан (1130 - 1132) Иброҳим Буғрохон ИИ (1132) Маҳмудхон ИИ (1132 - 1141) Иброҳим Тамғачхон ИИИ (1141 - 1156) Али ИИ (1156 - 1160) Масудхон И‎‎И (1160 - 1170) Наср ИИИ (1170 - 1171) Муҳаммад Тамғачхон ИИИ (1171 -1178) Иброҳим ибн Ҳусайн (1178 - 1202) Усмон ибн Иброҳим (1202 - 1212) Қорахонийлар Фарқона кағонлиги Наср-теғин (1013) Мансур Абул Музаффар (1013 - 1024) Моҳаммед Аин ад-Давла (1041 - 1052) Иброҳим (1059) Абд ал-Мумин (-) Али (-) ал-Хасан (-) Хусейн Жалол (1132 - 1156) Махмуд Тоган-хон (1156 - 1164) Иброҳим Арслан-хон (1164 - 1178) Наср (1178 - ?) Моҳаммед (? - 1182) Қодир-хон (? - 1209) Махмуд (? - 1213)