Тимофей Семёнович Орленко (1901-йил 10-июн – 1941-йил 14-октябр) – Совет қўмондони, Улуғ Ватан уруши қатнашчиси.

Тимофей Орленко
Таваллуди 1901-йил 10-июн
Таурид вилояти, Днепр тумани, Чалбурда қишлоғи
Вафоти 1941-йил 14-октябр
Москва, РСФСР, СССР
Фуқаролиги  Совет Иттифоқи
Хизматдаги йиллари 1918-1941
Унвони Полковник
Мукофотлари

Ҳаёти

Тимофей Орленко 1901-йил 10-июнда Таурид вилояти, Днепр тумани, Чалбурда қишлоғида туғилган. Миллати – украин.

1917-йилда Қизил гвардия сафига қўшилган. 1918-йил февралдан Қизил Армияда бўлган. Россия фуқаролар уруши иштирокчиси. У Семиреченск ва Туркистон фронтларида, Оренбург яқинида оқ гвардия қўшинлари билан жангларда қатнашган. 4-отлиқ полки таркибида Бухоро амири қўшинлари билан бирга жанг қилган. Ҳарбий хизматлари учун 1922-йил 20-августда Бухоро Халқ Республикаси Қизил Юлдуз ва Ярим ой ордени билан тақдирланган.

Урушдан кейин 1925-йилда Тошкентдаги В. И. Ленин номидаги Бирлашган ҳарбий мактабни тугатган. Кейин Шимолий Кавказ ҳарбий округининг 69-Уман Қизил Байроқли отлиқ полкида хизмат қилган. 1929-йил сентябр ойида полкга қайтиб келади. 1937-йилда РККА ҳарбий механизация ва моторлаштириш академиясининг қўмондонлик факултетини тугатади. Сўнг, И. В. Сталин ички ишлар вазирлигининг 13-механизациялашган бригадасига танк баталони командири этиб тайинланган. 1938-йил ноябрдан 1940-йил июлгача Қизил Армия Бош штаб академиясида таҳсил олган. Қизил Армия Бош штабининг ташкилий бошқармасининг 4-бўлимида хизмат қилади. 1940-йил ноябр ойининг охирида Болтиқ бўйи махсус ҳарбий округидаги 11-мото-пулемёт ва артиллерия бригадасининг қўмондонлигини олади. 1941-йил март ойида эса 23-панзер дивизиясининг қўмондони этиб тайинланган.

Улуғ Ватан уруши бошида дивизия 12-механиклаштирилган корпус таркибида Шимолий-Ғарбий фронтдаги чегара жангида қатнашади.

14-октябр куни полковник Т. С. Орленко Артемка яқинидаги 20-танк полки жойлашган ҳудудга кетаётиб, жанговар ҳудудни орқага ташлаб кетмоқчи бўлган иккита машинани тўхтатган. Сўнг, машинадагилардан фронтга қайтишни талаб қилади. Бунга жавобан номаълум шахс револвердан[1] ўқ узиб, офицерни ўлдиради. Тимофей Семёнович 393-сонли касалхонага ётқизилган, аммо бу вақтга келиб аллақачон вафот этган эди[2]. У Москвадаги Преобразҳенское қабристонига дафн этилган (48-ҳарбий қабристон, 10-қатор, 2-қабр).

Мукофотлари

Хотираси

Полковник Орленконинг образи „Москва жанги“ эпик филмида гавдалантирилиб, унда унинг ўлими бошқача тарзда ва турли шароитларда тасвирлаб берилган.

Манбалар

Адабиётлар

  • Великая Отечественная. Комдиви [Текст] : воэнний биографический словар : в 5 т. / Д. А. Цапаэв (рук.) и др. ; под общ. ред. В. П. Горемикина. – М. : Кучково поле, 2011. – Т. 1. – С. 620—622. – 736 с. – 200 экз. – ИСБН 978-5-9950-0189-8.
  • Дриг Е. Ф. Механизированниэ корпуса РККА в бою. История автобронетанкових войск Красной Армии в 1940—1941 годах. – М.: АСТ, 2005. – 830 с. – (Неизвестниэ войни). – 5000 экз. – ИСБН 5-170-24760-5.