Торит — оролли силикатлар синфига мансуб минерал. Кимёвий таркиби ТҳСиО4. Торитнинг турлари: оранжит (тўқ сариқ рангли шаффоф тури); ураноторит (УО2 10% гача); торогуммит (Н2О 15% гача); ферриторит (Фе2О3 13% гача); калциоторит ва фосфор таркибли Торит — ауэрлит. Ундан ташқари, Торит таркибида аралашма сифатида (ТҳО2 77% гача), А1, Ти, Мн, У, ТР, Фе, Са, Р ҳамда камёб ер элементлари мавжуд. Тетрагонал сингонияда кристалланади. Одатда, донадор агрегатлар кўринишида бўлади. Кўпчилик Торитлар метамикт минерал (қаранг Метамикт минераллар). Ранги қора, қизғишқўнғир, тўқ сариқ. Қаттиқлиги 4,5—5, зичлиги 4,1—6,7 г/см3. Кучли радиоактив (қаранг Радиоактив минераллар). Торит шаффоф, анизатроп, мўрт, ёғдек ялтирайди. Гранитларда, баъзан ишқорли тоғ жинсларида, пегматитларда ва гидротермал томирларда аксессор минерал тарзида учрайди. Торитлар, одатда, катта уюмлар ҳосил қилмайди, касситерит, сиркон билан бирга сочмалардан олинади. Торий рудаси (қаранг Торий рудалари). Ўзбекистонда ЧатқолҚурама регионининг гранитоидларида аксессор минерал ҳолида учрайди[1].

Манбалар

  1. ↑ Файл:Натионал Энcйcлопедиа оф Узбекистан лого.пнг „Торит“, Ўзбекистон миллий энсиклопедияси (Т-ҳарфи). Тошкент: „Ўзбекистон миллий энсиклопедияси“ Давлат илмий нашриёти, 2000–2006-йиллар.