Туркман тақвими 2002-йилда Туркманистон президенти Сапармурот Ниёзов томонидан киритилган ва 2008 йилда Гурбангули Бердимуҳамедов томонидан бекор қилинган тақвимдир. Тақвим Григориян тақвимининг айнан ўзи бўлиб, фақатгина унинг барча 12 ойи, шунингдек, ҳафтанинг барча 7 куни номи ўзгартирилган эди. Илгари туркман тилида рус тилидан ўзлаштирилган ой номлари ишлатилган (улар ўз навбатида лотин тилидан келиб чиққан); туркман тилидаги ҳафта кунларининг анъанавий номлари форсчадан келиб чиққан.

2002-йилда киритилган бу номлар Ниёзов даврида илдиз ота бошлаган миллатчилик мафкурасининг турли унсурлари билан боғланган. Улар нафақат туркман тилида, балки Туркманистоннинг рус тилидаги матбуотида ҳам қўлланган (баъзан анъанавий номлар қавс ичида қўшилган).

Ой номлари

  • Январ (январ) — „туркманбоши“ (Тüркменбоşй аý),
  • Феврал (феврал) — „байдак“ (Байдак аý, „байроқ ойи“),
  • Март (март) — " новруз " (Ноwруз аý, Шарқий Янги йил шарафига),
  • Апрел (апрел) — „гурбансолтан-эдже“ (Гурбансолтан аý, президентнинг онаси шарафига),
  • Май (май) — „махтумқули“ (Магтймгулй аý, Туркманистон классик, буюк туркий шоир Махтумқули шарафига),
  • Июн (Июн) — „огуз“ (Огузҳан аý, шарафига Огуз хон — турклар эллар отаси — ўғуз туркманлар тегишли бўлган),
  • Июл (Июл) — „горкут-ата“ (Горкут аý, туркман эпосининг қаҳрамони),
  • Август (Август) — „алп арслан“ (Алп Арслан аý, туркман қўмондони),
  • Сентабр (Сентабр) — " Руҳнома " (Руҳнома аý, Туркманбоши китоби),
  • Октабр (октабр) — „гарашсйзлйк“ (Гараşсйзлйк аý, „мустақиллик ойи“),
  • Ноябр (Ноýабр) — „санжар“ (Санжар аý, Туркманистоннинг тарихий шахси),
  • Декабр (Декабр) — " битараплик " (Битараплйк аý, „бетарафлик ойи“).

Ҳафта кунларининг номлари

Ҳафтанинг кунларида янги ўйлаб топилган туркий номлар мавжуд эди:

  • Душанба (Дуşэнбе) — Башгюн (Баşгüн, асосий кун)
  • Сешанба (Сиşэнбе) — яшгюн (Ýаşгüн, ёш кун)
  • Чоршанба (Çарşэнбе) — Хошгун (Хошғун, хайрли кун)
  • Пайшанба (Пенşэнбе) — Согапгун (Согапгüн, солиҳ кун)
  • Жума (Анна) — аннагюн (Аннагüн, анна — анъанавий форсча исм, туркий „гюн“ қўшилган) ёки оддийгина анна
  • Шанба (Şэнбе) — Руҳгюн (Руҳгüн, Руҳ куни)
  • Якшанба (Ýэкşэнбе) — дйнчгюн (Дйнчгун, дам олиш куни).

Бекор қилишиниши

1-июл куни 2008, Туркманистонда, ой номлар Георгий тақвимига, шунингдек, ҳафтанинг кун номлари анъанавий Форс номларига қайтарилди[1] .

Ҳаволалар

  1. ↑ „Туркменам вернули прежний календарь“. ЛЕНТА.РУ (2008-йил 1-июл). Қаралди: 2016-йил 21-октябр.