Sharq
_16_blue_E.svg)
Шарқ — бу Ер айланадиган йўналиш. Шарққа йўналиш шимолга ва жанубга, яъни Ернинг географик қутбларига перпендикуляр ва ғарбий йўналишга қарама-қаршидир. Шарққа йўналиш геодезик азимутда +90° ва астрономик азимутда −90° га тўғри келади.
Дастлаб, эҳтимол, бу сўз „қуёш чиқиши“ деган маънони англатади ва кейинчалик маъно ўзгарди.
Тенглик кунларида қуёш айнан шарқдан чиқади.
Этимология
Русча „шарқ“ сўзи черков славян тилидан олинган. Қадимги славян тилида бу сўз „всток“ деб ёзилган бўлиб, у юнонча „ἀнáнолή“ нинг из қоғози эди [1].
Инглиз тилидаги „шарқ“ сўзи немисча „ост“ ва қадимги норвегия „аустр“ сўзлари билан ўхшаш бўлиб, лотинча „аурōра“ га ўхшайди. Қадимги инглиз тилида бу сўз „ēаст“ (сифат), „ēастан“ (зарф) ёки „ēасте“ (исм) сифатида ёзилган бўлиб, бу сўзлар прото- германча „*ауст-“ сўзма-сўз „қуёш чиқиши томон“ сўзидан келиб чиққан., худди шу сўз прото-ҳинд-европача „*аус-“ („порлаш“) дан келади [2]. Ўрта инглиз тилида бу сўз аллақачон „эст“ деб ёзилган[3].
Ернинг замонавий хариталарида шарқ ўнг томонда жойлашган. Ушбу конвенсия магнит шимолни компас нолга қўядиган компасдан фойдаланиш натижасида пайдо бўлди, бироқ Венера ва Уран каби ретроград айланадиган сайёралар жадвалларида чап томон шарқда жойлашган.
Манбалар
- ↑ „Происхождение слова восток. Этимология слова восток“. Лехиcограпҳй.онлине. 2022-йил 13-майда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022.05.13.
- ↑ „эаст“. Этймонлине. 2022-йил 13-майда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022.05.13.
- ↑ „Эаст Дефинитион & Меанинг“. Диcтионарй.cом. 2022-йил 13-майда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022.05.13.